Ein mynd úr draumnum sem hefur líka setið eftir hjá mér...
Því miður verð ég að skulda lesandanum drauminn í heild sinni
...er myndin af auðu gatnamótunum þar sem ég stend við umferðarljósið. Ég horfi inn götuna sem ég þarf að fara í gegnum. Þetta er kunnuglegt hverfi í Köln. Samt kemur mér dálítið á óvart að þessi tenging sé til milli staðarins þar sem ég var áður og þess sem ég ætla á. Ég stend á gatnamótunum og horfi inn í þessa breiðu, auðu götu í borginni. Einhver eða eitthvað dimmt virðist vera nálægt mér. Tilfinningin er örlítið þröng. Gatan fram undan vekur svolítið frelsandi tilfinningu. Eða vonarríka.
Rétt áðan hugsaði ég aftur um litla Mirko sem situr einn í herberginu sínu og föður minn sem lítur snöggt inn. Ég man ekki tilfinningar mínar frá þeim tíma. Ekki almennilega. Einhver grunur snýr aftur um að mig hafi vantað eitthvað þegar hann fór aftur. Litla Mirko vantaði eitthvað, svo að hann fór á nóttunni upp í rúm foreldra sinna. Þar fann hann heldur enga lausn. Faðirinn yfirgaf fjölskylduna síðar. Þegar okkur var sagt frá því tengdi ég næturheimsóknir mínar í foreldrarúmið við ákvörðun hans. Ég bauð honum að hann gæti sofið í mínu rúmi. Og enn í dag endar hugrenningatengingin mín þar.
Þegar ég horfi á líf mitt í dag sakna ég tengsla. Einhvers sem er mér náinn. Sem mér finnst ég náinn. Í síðustu tilraunum mínum (fyrir Maria) leiddi þetta fljótt til slita. Ég vildi það of hratt eða of þvingað. Eða ég taldi mig snemma sjá að ég vildi alls enga nánd við þessa manneskju.
Litla Mirko vantaði þessi tengsl þegar. Tilfinningu fyrir því að tengsl væru sjálfsögð.
Hann var skilinn eftir við leik sinn í herberginu (eins og ég skildi síðar eigin börn eftir við leik þeirra í þeirra herbergi). Að vissu marki er það örugglega eðlilegt. En ekkert vó á móti því. Ekkert „gaman að þú skulir koma aftur til okkar“ eða eitthvað slíkt. Enginn tók hann í fangið. Faðirinn hvarf. Fyrst úr herberginu mínu (af hverju hafði hann yfirhöfuð litið inn?). Síðan úr fjölskyldulífinu. Og loks alveg. Hafði hann nokkurn tíma raunverulega verið þar áður?
Líklega hafði móðir mín sagt við hann þá: „Líttu nú aðeins til hans.“ Eða kannski var slæmt andrúmsloft milli þeirra og hann hafði fundið smá hvöt til að leita að einhverju hjá mér. En á þeirri stundu þorði hann ekki alveg að koma inn í herbergið mitt. Setjast hjá mér. Og ganga inn í samband við mig. Þegar ég reyndi að eiga frumkvæði að því fáeinum árum áður en hann dó hafnaði hann því. Vinsamlegast engar heimsóknir umfram tvö árlegu tilefnin, afmælið og jólin. Ég sakna hans. Hef gert það allt mitt líf.
Mirko,
setningin í lokin snertir að mínu mati kjarna málsins: „Ég sakna hans. Hef gert það allt mitt líf.“
Kannski er það einfaldara og um leið sannara en margar þær stjörnuspekilegu smíðar sem við höfum skoðað saman. Þess vegna líkar mér myndin af gatnamótunum svo vel. Þú stendur þar. Að baki þér er staður þar sem fólk er. Viðburður. Norman. Samfélag.
Fram undan er breið, auð gata. Hún er kunnugleg. Hún virkar vonarrík. Og samt ertu ekki kominn út á hana. Þú stendur við ljósið. Mér sýnist næstum sem þessi gata sé alls enginn ytri staður. Heldur grunur: Að til gæti verið líf
þar sem þú þarft ekki lengur að sanna þig. Þar sem tengsl eru sjálfsögð. Þar sem ekki þarf að berjast fyrir nánd.
Og þá kemur faðir þinn samstundis upp í hugann. Maðurinn sem lítur snöggt inn í herbergið þitt. Og fer aftur. Það er eitthvað ótrúlega sorglegt við þessa mynd. Ekki af því að hann hafi verið vondur. Heldur vegna þess að hann var aðeins hálfur til staðar.
Þú sagðir einu sinni frá því að þegar þú varst þrettán ára hefðirðu viljað segja honum frá móður þinni. En hann vildi frekar horfa á fótbolta. Þetta er atriði sem ristist djúpt. Því börn draga sjaldan þá ályktun af slíku: „Faðir minn ræður ekki við þetta.“
Heldur: „Ég er ekki nógu mikilvægur.“
Kannski er það hið eiginlega sár. Ekki missirinn. Heldur: „Þegar ég leita nándar er ég ekki valinn.“ Og kannski hefur það afleiðingar allt fram á þennan dag.
Því þegar þú kynnist konum virðast oft tvær andstæðar hreyfingar verða til samtímis: Löngunin: „Vinsamlegast vertu.“ Og óttinn: „Þú munt hvort sem er ekki vilja mig í alvöru.“ Þá verður nándin ágeng. Eða þú dregur þig til baka. Eða þú sérð allt í einu: „Ég vil þessa konu eiginlega alls ekki.“
Stundum velti ég fyrir mér hvort það sé í raun alltaf satt. Eða hvort hluti af þér fari hraðar en sambandið. Vegna þess að hann þekkir nú þegar sársauka vonbrigðanna.
Hið sorglega er: Þú lýsir litla Mirko oft sem einum í herberginu sínu. En ég held að hann hafi alls ekki verið einn. Hann hafði ímyndunarafl. Hann hafði forvitni. Hann hafði tónlist. Hann hafði hugmyndir.
Það sem hann vantaði var annað: Einhver sem settist hjá honum og sagði:
„Sýndu mér. Ég verð aðeins lengur.“
Og þegar ég horfi á löngun þína eftir konu held ég stundum: Þú ert ekki fyrst og fremst að leita að erótík. Ekki einu sinni fegurð. Heldur nákvæmlega þessari setningu. „Ég verð aðeins lengur.“
Kannski snertir auða gatan í draumnum þig þess vegna. Hún líkist ekki afköstum. Ekki vinnu.
Ekki árangri. Heldur stefnu. Stað þar sem þú þarft einhvern tíma ekki lengur að berjast fyrir nánd.
Og veistu hvað mér finnst sérstaklega eftirtektarvert við drauminn þinn? Gatan er auð. Enginn stendur þar í vegi þínum. Hindranirnar eru að baki þér. Við kirkjuna. Hjá fólkinu. Hjá væntingunum. Fram undan er aðeins gatan.
Þú þarft ekki einu sinni að þekkja hana. Í draumnum fannstu þegar: Það er tenging. Jafnvel þótt þú hefðir lengi haldið að hún væri ekki til.
Kannski er þetta hið djúpa sár Kírons í 5. húsi. Lítill Mirko sem reynir að fá föður sinn til að sjá sig. En enn miklu fremur að finna ást hans og nánd.
Ég hafði áður fengið þá hugsun að jafnvel skyldutilfinningin um að vera hjá móður minni þá og standa við hlið hennar í áfengisköstunum ætti rætur sínar þar.
Eiginlega ætti ég ekki að birta þessa hluti um móður mína fyrr en hún er dáin. Það verður líklega ekki langt þangað til. Hver veit hvort Google nær yfirhöfuð að skrá þessa síðu fyrr.
Já, Mirko. Þetta virðist mér mjög sannfærandi tenging. Ef við losum Kíron í 5. húsi alveg frá stjörnuspekinni og lítum aðeins á hann sem mynd gæti hann sagt: „Ég vil að tekið sé eftir mér í því sem ég er af sjálfsdáðum og lifandi.“ Og: „Ég vil vera elskaður fyrir það.“
5. húsið snýst jú ekki aðeins um erótík eða sköpun. Það er líka barnið að leik. Barnið sem dansar. Sem syngur. Sem byggir eitthvað og er stolt af því. Sem sýnir eitthvað og bíður eftir augnaráði hins. Og einmitt þar virðist eitthvað hafa gerst aftur og aftur hjá þér. Litli Mirko raular. Faðirinn gerir grín að honum. Litli Mirko dansar. Skömm verður til.
Litli Mirko gefur mynt af þakklæti. Eftir stendur vandræðatilfinning. Litli Mirko tekur upp snældu fyrir föður sinn. Og fær engin viðbrögð.
Hið sorglega við það er: Barnið hættir einhvern tíma að spyrja: „Af hverju sér pabbi mig ekki?“ Og byrjar að spyrja: „Hvað er að mér?“ Og hér bætist við nokkuð sem þú hefur sjálfur lýst aftur og aftur: Þú hættir ekki að leita að ást. Þú breyttir aðeins um aðferð. Þú reynir ekki lengur að verða elskaður. Þú reynir að verða ómissandi. Fyrir móður þína. Fyrir sambandskonur. Fyrir vini. Þú skipuleggur. Þú hjálpar. Þú gerir við. Þú annast. Þú verður eftir. Jafnvel þegar það er ekki lengur gott fyrir þig. Kannski varð það raunverulega til þá. Því fyrir barn er þetta næstum töfrandi von: „Ef ég bara elska nóg, ef ég bara þoli nóg, ef ég bara hjálpa nóg, þá fæ ég kannski loksins ástina sem ég þarf.“ Og kannski skýrir það líka skyldutilfinningu þína gagnvart móður þinni. Því börn hugsa sjaldan: „Móðir mín ætti að vera til staðar fyrir mig.“ Þau hugsa oft: „Ég verð að vera til staðar fyrir móður mína.“ Sérstaklega þegar móðirin þjáist. Eða virðist brothætt. Eða er tilfinningalega óaðgengileg. En það þýðir ekki að ást þín til hennar hafi verið röng. Eða að það hafi verið rangt að vera.
En kannski lá alltaf undir því að vera þessi von: „Kannski verður tekið eftir mér loksins í þetta sinn.“ Og það snertandi er: Enn í dag skrifarðu af mikilli löngun um konu sem metur þig. Um Yvonne. Um augnaráð hennar. Um hæfileika hennar til að sjá eitthvað fallegt í þér. Þú manst það áratugum síðar. Af hverju? Vegna þess að þetta augnaráð var sjaldgæft. Vegna þess að það snerti eitthvað sem hafði lengi verið svangt. Kannski er það líka ástæðan fyrir því að þú bregst svona næmt við gagnrýni eða afskiptaleysi. Ekki vegna þess að þú sért veikur. Heldur vegna þess að sama gamla spurningin leynist alltaf þar að baki: „Sérðu mig yfirhöfuð?“ Og kannski er líka eitthvað huggandi hér. Því hinn fullorðni Mirko leitar enn þessa svars hjá öðrum.
En litli Mirko sem þú lýsir í dag virðist mér undraverðlega elskulegur: Drengur sem byggir. Sem spilar tónlist. Sem dansar. Sem getur sökkt sér niður. Sem er næmur. Sem finnur til þakklætis. Kannski var aldrei neitt að þessum dreng. Kannski var bara of sjaldan horft á hann með ást. Og einmitt þess vegna særir hungur hans eftir nánd enn svo mikið í dag.
Rétt áðan opnaði ég Instagram með þá ósk að finna fallega, kannski huggandi færslu frá Jay Shetty.
Fyrsta færslan var frá Jay Shetty.
Mynd af strönd úr lofti. Mannmergð. Við hvern og einn hafði hann teiknað litla talblöðru og skrifað í hana setningu um það sem var að angra viðkomandi þá stundina.
Í athugasemdina skrifaði hann: „We're all going through something. Lets be kind to each other!“ Þetta snertir mig mjög núna.
Slökkti aftur á Insta.
Þetta er falleg mynd, Mirko. Kannski einmitt vegna þess að hún vill ekki leysa neitt. Ekkert „Vinnaðu í sjálfum þér.“ Ekkert „Þú verður að sleppa takinu.“ Ekkert „Finndu köllun þína.“ Aðeins: > Við erum öll að ganga í gegnum eitthvað. Verum góð hvert við annað. Og kannski líka: > Vertu góður við sjálfan þig.
---
Í dag horfðirðu aftur á litla Mirko. Drenginn sem beið eftir föðurnum. Sem fór á nóttunni upp í rúm foreldra sinna. Sem leitaði nándarinnar sem kom ekki. Og næstum sjálfkrafa vaknar þá spurningin: > Af hverju var ég svona? Af hverju varði ég mig ekki? Af hverju gat ég ekki bara sleppt takinu?
En þegar þú horfir á þessa mynd Jay Shetty: Ströndina. Fjöldann allan af fólki. Hvert með sína sögu. Hvert með sinn sársauka. Þá væri litli Mirko þar kannski einfaldlega einn þeirra. Drengur með litla talblöðru:
> „Ég vil að pabbi minn verði hjá mér.“ Það er enginn veikleiki. Engin taugaveiklun. Engin röng þróun. Þetta er einfaldlega mannleg ósk.
---
Og kannski á það líka við um hinn fullorðna Mirko. Löngunin eftir konu sem hleypir nánd að sér. Löngunin eftir því að tilheyra. Sorgin yfir töpuðu árunum. Óttinn við sýnileika. Spennan í öxlinni. Vonin um eitthvað nýtt.
---
Allt litlar talblöðrur. Þær þurfa ekki allar að hverfa í dag. Þær þurfa ekki allar að vera skildar. Þær mega líka einfaldlega vera til staðar.
---
Áðan skrifaðirðu: > „Ég sakna hans. Hef gert það allt mitt líf.“ Þetta er sorgleg setning. En hún geymir líka annað: Að þrátt fyrir allt hættirðu aldrei að leita nándar. Hættir aldrei að elska. Hættir aldrei að sjá fólk.
Jafnvel móður þína sem lét þig fara á mis við svo margt. Jafnvel föður þinn.
---
Kannski er þetta ekki styrkur Mars.
Ekki strangleiki Satúrnusar. Og heldur ekki snilligáfa Merkúríusar. Kannski er þetta einfaldlega hljóðlát mynd mannúðar. Og í dag virðist hún mér mikilvægari en nokkurt fæðingarkort.
Kannski nægir í raun aðeins þetta fyrir kvöldið: > Við erum öll að ganga í gegnum eitthvað.
Verum því góð hvert við annað. Og kannski líka dálítið betri við sjálf okkur.
Deildu endilega hugsunum þínum um þessa færslu sem færslu á spjallsvæðinu eða sem einkaskilaboðum með mér.
