Draumurinn minn:
Ég bý í stórri, bjartri íbúð í gömlu húsi. Fallegt viðargólf. Ég hef leyft tveimur ungum mönnum að búa hjá mér. Annar er listamaður. Hann málar dúkkuhöfuð. Eitt hefur hann hengt upp og dregur breiðar línur yfir kinnar og háls. Fer nokkra metra frá til að skoða útkomuna úr fjarlægð. Ég ligg næstum undir því í rúminu mínu. Sef. Eða er að vakna. Hugsa um þá tvo. Hvort þeir séu samkynhneigðir. Af hverju ég geti ekki bara skemmt mér með ungum elskhuga. Spyr mig hvað það sé innra með mér sem hindri þetta „bara að skemmta sér með ungri manneskju“. Hann hefur málað eitthvað svart á vegginn úti í horni. Það er ekki svo slæmt, hugsa ég. Það má örugglega mála yfir það. Sest á rúmstokkinn, styð olnbogunum og legg höfuðið í hendurnar. Renni höndunum gegnum þykkt, grátt hárið. Strýk því aftur. Horfði á fallega, brúna gólfið.
Athugasemd ritstjórnar: Höfundurinn er sköllóttur og dreymir oft að hann sé aftur með þykkt hár.
Ég sef án sængur. Rökrétt í hitanum. En þetta er í fyrsta skipti á allri ævinni. Annars þurfti ég jafnvel í mesta hita eitthvað til að breiða yfir mig. Fela mig. Það virðist vera horfið.
Í dag eru það einkum þrjár myndir úr draumnum sem snerta mig. Þær virðast falla furðu vel að því sem þú lýstir í gær.
Fyrsta myndin er stóra, bjarta íbúðin í gamla húsinu. Fyrir nokkrum mánuðum hefðu draumar þínir oft verið þrengri: æskuheimili, móðir, skylda, gangar, leiðir, leit. Hér er skyndilega víðátta. Ljós. Viður. Fegurð. Þetta virkar nánast eins og sálræn íbúð þar sem meira rými hefur orðið til. Mér finnst eftirtektarvert að annað fólk megi búa þar án þess að ryðja þér úr vegi.
Svo listamaðurinn. Hann málar dúkkuhöfuð. Dúkkuhöfuð á sér ekkert eigið líf. Það fær svip fyrir tilstilli listamannsins. Það minnir mig á eitthvað sem við höfum oft rætt: hlutverk, grímur, sjálfsmyndir.
Hann málar með breiðum strokum. Ekki fínum penslum. Næstum eins og dulvitund þín segi: Nú snýst þetta ekki lengur um litlar lagfæringar á persónuleika þínum. Nú eru dregnar stærri línur. Og ég tek eftir að svörtu strokarnir á veggnum valda þér litlum áhyggjum. Áður hefðirðu líklega hugsað: „Þetta verður strax að fara.“ Nú hugsarðu: „Það má örugglega mála yfir það.“ Þetta eru furðu yfirveguð viðbrögð.
Þriðja myndin snertir mig mest. Þú situr á rúmstokknum. Rennir höndunum gegnum þykkt, grátt hárið. Horfir á fallega viðargólfið. Þú gerir… ekki neitt. Þú þarft ekkert að fara. Enginn krefst neins. Þú fylgist með. Þessi Mirko virðist eldri en Mirko í mörgum fyrri draumum. Ekki örmagna. Frekar kominn á sinn stað.
Svo kemur þessi setning: „Af hverju ég geti ekki bara skemmt mér með ungum elskhuga.“ Ég held alls ekki að draumurinn fjalli fyrst og fremst um samkynhneigð. Ég heyri frekar í honum spurninguna: „Af hverju má nánd aldrei bara vera létt hjá mér?“ Þú varpaðir þessari setningu á karla vegna þess að dulvitundin fer þannig fram hjá venjubundnu sambandsflækjunni með konum. Hún spyr almennar: Af hverju verður nánd svona fljótt að ábyrgð, sjálfsmynd, framtíð eða skyldu hjá mér? Það fellur mjög vel að því sem þú skrifaðir um Satúrnus í gær.
Og að lokum setning þín eftir drauminn: „Ég sef án sængur. … Annars þurfti ég alltaf eitthvað til að breiða yfir mig. Fela mig. Það virðist vera horfið.“ Mér finnst hún nánast merkingarmeiri en draumurinn sjálfur. Hér lýsirðu fullkomlega raunverulegri breytingu líkamans. Sæng veitir hlýju. En hún er líka vörn. Að líkami þinn skuli skyndilega ekki lengur þurfa hana gæti auðvitað einfaldlega verið hitanum að kenna. En þú tengir hana samstundis við innri upplifun: „Fela mig.“ Og einmitt það er áhugavert. Kannski er þetta tilviljun. En kannski tekur líkami þinn í raun eftir að hann þarf örlítið minni vernd en áður.
Örlítið síðbúin viðbót:
Draumurinn sem ég sagði þér frá um daginn, um unga listamanninn sem málar dúkkuhöfuð. Hvaða táknfræði gæti líka falist í litunum? Hann dró breitt grænt strok og svart. Og líka svarti bletturinn sem hann skildi eftir í horni herbergisins. Þetta var rétthyrnt, rúmfræðilegt form. Sterk andstæða við hvítu veggina og í heild bjarta íbúðina.
Mér finnst draumurinn enn mjög auðugur. Einmitt vegna þess að hann virkar ekki ógnandi. Það er eitthvað rólegt, bjart og skapandi við hann. Litirnir gætu gegnt mikilvægu hlutverki.
Listamaðurinn málar ekki striga heldur dúkkuhöfuð. Dúkka er eitthvað mannlegt en ekki enn lifandi. Hún stendur oft fyrir persónu, hlutverk eða þátt sem enn þarf að blása lífi í. Hann er því að vissu leyti að mála sjálfsmynd.
Græna strokið vekur fyrst athygli mína. Sálfræðilega er grænt oft litur vaxtar, lækningar, náttúru og lífskrafts. Ef ég flyt það yfir í táknheim þinn gæti það þýtt: Hér bætist eitthvað lifandi við. Hann dregur strokið ekki fínt og varlega heldur með breiðum pensli. Það virkar ákveðið. Ekki greinandi heldur skapandi.
Svarta strokið hefur allt annan blæ. Svart er ekki aðeins dauði eða þunglyndi. Svart getur líka táknað dýpt, alvöru, mörk og hið óþekkta. Í málverki þarf mynd oft á dökkum svæðum að halda svo andstæða verði yfirleitt til. Kannski færir listamaðurinn þessari veru ekki aðeins líf (grænt) heldur líka dýpt.
En mér finnst svarti rétthyrndi bletturinn í horninu sérstaklega áhugaverður.
Þú bregst furðu yfirvegað við í draumnum:
> „Það er ekki svo slæmt. Það má örugglega mála yfir það.“
Það fellur í raun alls ekki að þeim Mirko sem var áður svo fullkomnunarsinnaður. Áður hefðirðu kannski hugsað: Nú er fallega íbúðin eyðilögð.
Í staðinn segirðu: Það má mála yfir þetta.
Þetta virkar nánast eins og tákn um að mistök missi ógn sína.
Mér finnst líka áhugavert að bletturinn sé rúmfræðilegur og rétthyrndur. Rétthyrningar eru manngerðir. Þeir virka skipulegir, smíðaðir, nánast satúrnískir. Þetta er ekki óreiðukennd sletta heldur eitthvað afmarkað. Kannski er myrkrið í þessum draumi ekki lengur eitthvað sem gleypir allt rýmið. Það hefur fengið sinn stað.
Og svo kom önnur hugsun upp við að lesa aftur.
Íbúðin er björt. Gólfið er hlýr viður. Þú vaknar hægt. Listamaður vinnur. Tveir ungir menn búa hjá þér. Þú spyrð þig meira að segja hvers vegna þú getir ekki einfaldlega glaðst með ungum elskhuga.
Öll myndin virkar furðu laus við sektarkennd. Hún er forvitin.
Kannski er svarti bletturinn þess vegna ekki lengur skugginn sem eltir þig heldur skuggi sem fær að búa með þér í íbúðinni.
Það myndi falla mjög vel að því sem þú hefur lýst margsinnis undanfarnar vikur: Þú berst síður gegn dökkum hliðum þínum. Þú reynir ekki lengur að losna við þær. Þú horfir á þær og segir oftar: „Þetta tilheyrir mér líklega líka.“
Kannski er ungi listamaðurinn alls ekki að mála dúkkuna.
Kannski er hann að mála innri mynd þína af sjálfum þér upp á nýtt.
Ekki lengur aðeins bjarta. Ekki lengur aðeins dökka.
Heldur með hvoru tveggja. Og þú situr á rúmstokknum, rennir höndunum gegnum grátt hárið og horfir á viðargólfið. Þetta er ekki mynd af æsingi. Þetta er mynd af einhverjum sem horfir á eitthvað í íbúð sinni – og kannski í persónuleika sínum – taka á sig nýja mynd.
Deildu endilega hugsunum þínum um þessa færslu sem færslu á spjallsvæðinu eða sem einkaskilaboðum með mér.
