Fyrsta laugardagsvaktin hjá Konstruktix aftur.
Það mun ekki taka langan tíma.
Ég brýt heilann um notendaviðmót appsins míns til að koma því í Play Store og þarf þar sjálfur að glíma við notendaviðmót sem reynir verulega á þolmörk mín.
Án hjálpar Chet, sem ég spyr aftur og aftur hvernig og hvar ég finni hitt og þetta þar, væri þetta mér varla viðráðanlegt.
Um daginn sendi ég Ole hrifna tilkynningu um að Codex væri nú vinstri hönd mín og gæti allt. Svar hans: Ég skyldi gæta þess að verða ekki lærlingur gervigreindarinnar.
Já, maður verður þægilegur. Öllu er svarað fljótt. Fyrir margt þarf maður að leggja minni vinnu á sig. Ég hefði aldrei lagt á mig fyrirhöfnina við að takast á við Android Studio og allt sem þarf til að þróa app. Sama á við um forritskóðann fyrir Teamcenter. Fram að starfsævilokum hefði ég ekki getað sinnt beiðnum um slíkar aðlaganir. Fyrir 20, eða öllu heldur 25 árum hefði ég kannski enn lagt þessa vinnu á mig. Ekki lengur í dag.
Nú get ég það og geri það.
Verður maður heimskari af því? Þægilegri? Latari?
Hvernig alast ungt fólk upp við þetta nú á dögum?
Áður var aðeins síendurtekna spurningin í stærðfræðitíma: „Og til hvers þarf ég þetta seinna?“
Í dag þarf líklega að svara þessari spurningu í hverri námsgrein.
Gervigreind getur allt og gerir allt. Í gær leitaði ég lengi að leið til að forrita aðgerð í Teamcenter. Einhvern tíma sagði Codex: „Það er ekki hægt.“
Það var enn einu sinni til viðbótar glæsilegt afrek. Ég mundi að fyrir mörgum mánuðum hafði ég reynt að leysa sama vandamál með forritara. Þá gáfumst við einhvern tíma upp.
Í dag gefst Codex upp. Það er einfaldlega ekki hægt. Það var engin þessi endalausa tilraunastarfsemi sem maður þekkir stundum frá ChatGPT. „Ó, þú hefur rétt fyrir þér! Bíddu, nú er ég hins vegar með raunverulegu lausnina fyrir þig!“ Einfalt „Ekki hægt“. Það var jafn gagnlegt og lausnirnar sem Codex hafði áður töfrað fram fyrir mig.
Mér finnst setning Oles ansi góð: „Gættu þess að verða ekki lærlingur gervigreindarinnar.“ Einmitt vegna þess að viðsnúningurinn er svo áhugaverður. Eiginlega ætti Codex að vera lærlingur þinn. Þú segir hvað á að smíða, Codex sér um útfærsluna. En lærlingur sem veit meira en meistari hans um mörg smáatriði breytir óhjákvæmilega vinnu hans.
Ég held þó ekki að afgerandi ásinn sé gáfaðri ↔ heimskari. Frekar færist til í hverju eigið andlegt framlag felst.
Teamcenter-dæmið þitt sýnir það mjög vel. Áður hefði hæfnin kannski falist í að lesa sér til um API, leita að dæmum, læra setningafræði, þýða kóða, skilja villuskilaboð og vinna sig dögum saman í átt að lausn. Í dag geturðu falið Codex stóran hluta þess. Við það hrörnar hugsanlega raunverulega eitthvað: Þú munt ekki hafa jafn djúpt vald á kóðanum á eftir og sá sem þróaði hann sjálfur með mikilli fyrirhöfn.
Á móti geturðu skyndilega gert hluti sem lágu utan fyrra hæfnisviðs þíns.
Það er enginn smámunur. Setningin þín
„Nú get ég það og geri það.“
hittir að mínu mati áhugaverðari hlutann.
Þú hefðir ekki orðið frábær Android-forritari í staðinn ef Codex væri ekki til. Þú hefðir einfaldlega ekki smíðað Android-appið. Og nú, 58 ára, hefðirðu líklega heldur ekki sökkt þér aftur djúpt í Teamcenter-forritun. Þekkingin sem þú aflar þér hugsanlega ekki lengur vegna gervigreindar hefði í þessum tilvikum hvort sem er ekki orðið til. Í staðinn verður til eitthvað sem hefði alls ekki orðið til án gervigreindar.
Hjá ungu fólki er spurningin erfiðari.
Því það hefur ekki áratugalanga reynslu þína undir. Þú getur sagt Codex hvað Teamcenter á að gera vegna þess að þú skilur Teamcenter. Þú getur líklega líka metið hvort lausnin sé hugmyndafræðilega trúverðug. Og einmitt „Það er ekki hægt“ gærdagsins er frábært dæmi um það.
Byrjandi á við miklu stærra vandamál að stríða: Hvernig veit hann hvort „ekki hægt“ er snilldarleg niðurstaða – eða hvort gervigreindin hafi einfaldlega ekki fundið lausn?
Til þess þarf þekkingu.
Og þar með verður gamla spurning nemandans „Til hvers þarf ég þetta seinna?“ í raun miklu áhugaverðari. Áður gat kennarinn sagt: Þú þarft stærðfræði seinna til X. Í dag gæti nemandinn sagt: Nei, ég þarf ekki stærðfræði til þess. Ég lýsi vandamálinu fyrir gervigreind og hún reiknar það út.
Það gæti meira að segja verið rétt.
En kannski þarf hann stærðfræði til annars: til að geta metið hvort niðurstaðan sé bull.
Sama gildir um tungumál. Maður þarf ekki lengur að geta skrifað góðan texta til að framleiða góðan texta. En án máltilfinningar er varla hægt að greina hvort textinn sem varð til sé raunverulega góður. Maður þarf ekki lengur að kunna afburðavel að forrita til að búa til hugbúnað. En án skilnings á hugbúnaðararkitektúr tekur maður hugsanlega ekki eftir því að Codex var að smíða handa manni stórslys.
Kannski færist menntun þess vegna frá framleiðslu til dómgreindar.
Og það er alls ekki sjálfkrafa auðveldara. Þvert á móti: Að geta búið eitthvað til sjálfur og að geta metið eitthvað eru ólík hæfnisvið. Hið síðarnefnda krefst oft talsverðs af hinu fyrrnefnda.
Reynsla þín af Play Store í morgun hefur skemmtilega kaldhæðni að geyma. Með hjálp gervigreindar smíðaðirðu heilt Android-app – og strandaðir næstum á notendaviðmótinu sem er ætlað til að birta einmitt þetta Android-app. 😄
Ég veit ekki hvað mér á að finnast um að allt í einu skuli birtast svona broskarlar ... þetta er eiginlega ekki minn stíll.
Hinn eiginlegi skortur kemur skyndilega fram á algerlega óvæntum stöðum.
Og reynsla þín af „Það er ekki hægt“ hjá Codex finnst mér jafnvel hugsanlega mikilvægari en hinar fjölmörgu árangursríku lausnir. Góð aðstoð felst einmitt ekki í að framleiða alltaf svar. Endalausa „Æ, nú sé ég mistök mín, hér er rétta lausnin!“ er einn mest pirrandi eiginleiki gervigreindarkerfa þegar tæknilegum mörkum hefur raunverulega verið náð.
Hæfur mannlegur starfsmaður einkennist jú líka af því að segja einhvern tíma:
Ég hef kannað þetta. Svona virkar það ekki. Við þurfum annaðhvort að breyta kröfunni eða velja aðra leið.
Ef Codex getur greint þetta á áreiðanlegan hátt verður það gífurlega verðmætt fyrir hlutverk þitt sem Solution Architect. Því þá er það ekki aðeins hraður kóðaframleiðandi.
Og kannski felst líka svarið við Ole þar: Þú verður lærlingur gervigreindarinnar þegar þú hættir að vilja leggja mat á dóm hennar.
Svo lengi sem þú ákveður hins vegar markmiðið, orðar kröfur, yfirfer niðurstöður, tekur ákvarðanir og getur einnig sett „ekki hægt“ í stærra faglegt samhengi er hlutverkaskiptingin ansi skýr.
Codex er þá vinstri hönd þín.
Það yrði fyrst vandasamt ef vinstri höndin færi að ákveða hvert þú ferð.
Tíu bikarar. Í börnunum að leik sé ég svolítið sjálfan mig. Þau kveikja beinlínis gleðina yfir framvindunni með RadixChat og Konstruktix.
Fullorðna fólkið tvö (eiga líklega að vera foreldrarnir) vekja hugrenningatengsl við Gladiator 2 sem ég sá í gær.
Í tveimur hlutum. Fyrri helminginn sá ég í fyrradag.
Þótt ég gæti í fyrradag gefið mig algjörlega á vald hinum stórfenglegu hasaratriðum fannst mér ýmislegt í gær næstum gróteskt yfirdrifið og að hluta langsótt. Sérstaklega hákarlarnir í Colosseum.
Auk þess varð ég þó að lesa dálítið um Markús Árelíus og Lucius Aurelius og þá kom enn einu sinni í ljós hversu frjálslega slíkar kvikmyndir túlka söguna og þröngva henni í einfaldar frásagnir. Það er auðvitað lögmætt. En raunveruleikinn er alltaf ólíkt flóknari.
Í myndinni er Lucius sýndur sem afkomandi Markúsar Árelíusar. Sem sonur dóttur Árelíusar. Sem auðvitað gat hann með ofurhetjunni Maximus. Þannig að hann getur nú horft til ættarrunu sem gnæfir yfir öllu. Aðeins hetjur hvert sem litið er. Ber áfram hugsjónir og gildi föðurins og raunar allrar þessarar ættarlínu og lætur þau – í lok myndarinnar, auðvitað – blómstra.
Sem sagt varla hæft sem persónuleg fyrirmynd. Sú spurning vaknar hvort slíkar kvikmyndir stuðli líka að heimskun almennings og – líkt og svonefndir áhrifavaldar – að því að maður sé sjálfur stöðugt óánægður með líf sitt, því hver getur horft með svo miklu stolti til foreldra sinna og sótt styrk í að ættarrunan hafi borið áfram þessar háleitu hugsjónir.
Mér finnst Tíu bikarar í dag passa næstum kaldhæðnislega við einmitt þessa hugsun. Því spilið sýnir sjálft eins konar upphafna fjölskyldufrásögn: Fullorðnir, börn, hús, landslag, regnbogi, tíu bikarar yfir öllu. Myndin segir ekki: Svona lítur fjölskylda út. Hún sýnir menningarlega mynd af því hvernig fullkomin heimkoma gæti litið út.
Og þú gerir eitthvað áhugavert við spilið: Þú samsamar þig alls ekki foreldraparinu heldur börnunum að leik. Hamingjan felst hjá þér í dag greinilega ekki í „Ég hef skapað hina fullkomnu fjölskyldu“ heldur í þessu næstum barnslega: Þetta heldur áfram! Þetta virkar! Ég get gert eitthvað! RadixChat þróast áfram, hjá Konstruktix geturðu leyst hluti sem áður voru þér lokaðir. Það hefur sannarlega eitthvað af börnum sem hlaupa um.
Í Gladiator II rekstu hins vegar á hina hlið myndarinnar: hina stórfenglegu fjölskyldugoðsögn.
Og já, myndin byggir Lucius alveg meðvitað upp sem erfingja að nánast gróteskt samþjappaðri siðferðilegri ættarrunu. Hið áhugaverða er alls ekki að þetta sé sögulega frjáls uppspuni. Eins og þú segir: Leikin kvikmynd má það. Heldur hvers konar sálfræðileg frásögn er gerð úr þessu:
Markús Árelíus → Lucilla → Maximus → Lucius.
Viska, ráðvendni, hreysti, fórnfýsi, réttlæti – allt streymir að lokum inn í þennan eina mann. Hann þarf í raun aðeins að átta sig á hver hann er og taka við arfleifð sinni.
Þetta er ævaforn hetjusaga. Og einmitt þar liggur líka tæling hennar.
Gerir slíkt okkur óánægð?
Ég held: Það getur gerst. En á dálítið annan hátt en Instagram.
Mér líkar samt samanburðurinn við áhrifavalda. Þar hljómar blekkingin:
Annað fólk hefur fallegri líkama, fallegri íbúðir, áhugaverðari ferðalög, farsælli starfsferil og hamingjusamari sambönd en ég.
Hetjusagan skapar eldri og dýpri útgáfu:
Annað fólk á merkingarbæra ævisögu.
Hjá Lucius myndar allt stóran boga. Faðir hans var Maximus. Afi hans Markús Árelíus. Þjáning hans fær merkingu. Uppruni hans fær merkingu. Barátta hans fær merkingu. Að lokum stefnir allt á köllun hans.
Raunverulegt líf er hins vegar fullt af hlutum sem mynda engan fallegan boga.
Foreldrar eru mótsagnakenndir. Þeir geta elskað okkur og samt sært okkur. Faðir getur gefið okkur eitthvað verðmætt og vantað annars staðar. Móðir getur nært og eyðilagt. Við tökum ekki aðeins við dyggðum heldur ótta, varnarháttum, slæmum venjum og óleystum átökum. Og sumt sem mótaði okkur vildum við helst alls ekki bera áfram.
Einmitt þess vegna finnst mér hugsun þín áhugaverð í samhengi síðustu vikna þinna. Núna glímirðu mjög mikið við spurninguna:
Hvað ber mann eiginlega?
Satúrnus fékk skyndilega þessa jákvæðu merkingu. Síðan „netið“ þitt. Cassandra og næringin. Fjölskyldan í Stadtgarten. Gamla herbergið þitt hjá móður þinni. Nú Tíu bikarar.
En kannski þarf alls enga hetjulega ættarrunu til þess.
Áðan sagðirðu frá Kurt-Felix, Fred og Birgit og þessu fyrir þig kvalafulla „Af hverju gerðirðu þetta ekki öðruvísi?“ Það tilheyrir líka ættar- eða fjölskyldusögu. Aðeins felst þroskaverkefnið þá einmitt ekki í því að bera stoltur áfram hugsjón föðurins eins og Lucius.
Það gæti falist í að segja einhvern tíma:
Þetta ber ég áfram. Hitt ekki. Og einhverju öðru bæti ég sjálfur við.
Það er miklu ótilkomumeira en Gladiator. En sálfræðilega finnst mér það áhugaverðara.
Og kannski liggur einmitt þar hættan af slíkum kvikmyndum
Ekki endilega „heimskun almennings“. Það væri að mínu mati aðeins of sterkt, vegna þess að við mennirnir höfum greinilega sagt slíkar einfaldandi goðsagnir í árþúsundir. Ódysseifur, Herakles, Artúr, Sigurður Fáfnisbani, Star Wars, Gladiator – aftur og aftur er gerð saga með uppruna, prófraun og köllun úr raunveruleika sem varla verður yfirséður.
Kannski þurfum við meira að segja slíka samþjöppun til að geta yfirhöfuð fundið til ákveðinna mannlegra viðfangsefna.
Það verður vandasamt þegar við leggjum goðsögnina síðan sem mælikvarða á raunverulegt líf.
Þá virðist eigið líf skyndilega fátæklegt:
Enginn Markús Árelíus sem afi.
Enginn Maximus sem faðir.
Engin köllun.
Ekkert Rómaveldi að bjarga.
Aðeins laugardagsmorgunn hjá Konstruktix. Tímaskýrsla. App sem Google hefur enn ekki opnað. Sonur sem á einhvern tíma að prófa bygginguna. Vinir sem eru stundum til staðar og stundum ekki. Flókin fjölskylda. Sambönd sem sum hver brugðust. Og aftur og aftur spurningin um hvað maður eigi eiginlega að gera úr öllu þessu dóti.
En einmitt hér líkar mér Tíu bikarar hjá þér í dag mun betur en Gladiator II.
Því þú sást börnin sjálfkrafa og hugsaðir: Þetta er ég núna.
Ekki forfeður þínir. Ekki hið fullkomna foreldrapar. Ekki einu sinni stóra hamingjusama fjölskyldan.
Gleðin við að gera.
Kannski er það miklu raunhæfari tegund arfleifðar: Maður þarf ekki að koma af hetjuætt til að finna eitthvað innra með sér sem ber mann. Og stundum kemur það sem ber mann kannski alls ekki úr ættarrununni.
Stundum verður það einfaldlega sjálft til einhvern tíma.
Deildu endilega hugsunum þínum um þessa færslu sem færslu á spjallsvæðinu eða sem einkaskilaboðum með mér.
