Προχθές το βράδυ μού ήρθε αυτή η σκέψη για την ελευθερία μου. Συνδεόταν με την ιδέα να πάω για κολύμπι. Ξαφνικά μπορούσα να το φανταστώ. Γιατί να ονειρεύομαι διακοπές στη θάλασσα; Εδώ υπάρχουν παντού λίμνες. Ίσως να πάω στη λίμνη Otto-Maigler. Και για να λυτρώσω κάτι από τα νιάτα μου.
Πρέπει να ήμουν γύρω στα 16. Όταν πήγα στη Samantha και μου είπαν εκεί ότι είχε πάει στη λίμνη Otto-Maigler. Με φίλους.
1984. Μια εποχή που απλώς ανέβαινες στο μηχανάκι σου και πήγαινες στους φίλους. Να δεις αν ήταν στο σπίτι...
Ένιωθα κάπως λίγο κατώτερος. Σκεφτόμουν ότι όλοι τους βρίσκονταν ξέγνοιαστοι στο νερό και στην παραλία. Κι εγώ όχι. Δεν τολμούσα να πάω κι εγώ εκεί.
Τους τελευταίους μήνες έχω πάει εκεί αρκετές φορές. Το φθινόπωρο. Τον χειμώνα. Την άνοιξη.
Πριν από μερικές ημέρες ξανασκέφτηκα τη Samantha. Όταν άρχισε να κάνει τόση ζέστη. Αντιπροσώπευε κάτι τόσο ηλιόλουστο. Ήταν απίστευτα ελκυστική. Άρεσε σε πολλούς.
Συναντιόμασταν για ένα διάστημα. Είχαμε μια καλή σχέση. Περνούσαμε ωραία. Ήταν μια εποχή κατά την οποία υπήρχε μια ανάμειξη με τον κύκλο φίλων του αδελφού μου. Η Samantha είχε σχέση και με τους δύο κύκλους. Υπέφερα επειδή η Samantha δεν με ήθελε περισσότερο. Ήταν συνομήλική μου. Την ποθούσα πολύ.
Εκείνη την εποχή υπήρχε και ο Klaus. Έναν χρόνο μεγαλύτερος. Περνούσαμε πολύ χρόνο οι τρεις μας. Πρώτα ο Klaus και ο Black. Μετά ο Klaus και η Samantha. Είχε αυτοκίνητο. Εγώ πρέπει να ήμουν τότε 17. Δεν είχα ακόμη δίπλωμα οδήγησης. Ένα βράδυ πήγαμε κάπου με το αυτοκίνητο. Η Samantha καθόταν στη θέση του συνοδηγού. Εγώ πίσω της. Γύρισε προς το μέρος μου και με φίλησε. Ήταν απίστευτα υπέροχο. Την επόμενη ημέρα πήγα στο σπίτι της. Αλλά δεν μπορούσα να κάνω τίποτα μαζί της. Δεν αγγιζόμασταν. Δεν μπορούσα να μιλήσω. Ήταν τρελό Πάντα υπήρχαν άλλοι που τα κατάφερναν καλύτερα να κερδίσουν τη Samantha για τον εαυτό τους. Ακόμη κι αν αυτό προφανώς αποτύγχανε πάντα.
Έχω πολλές εικόνες της Samantha στο μυαλό μου. Μια φορά ήμουν μαζί της στην αδελφή της. Κι εκείνη μια υπέροχη γυναίκα. Άλλαξε ρούχα όσο ήμασταν εκεί. Δεν την πείραζε που είδα γυμνό το επάνω μέρος του σώματός της. Είχε υπέροχο στήθος.
Μια σκηνή στο φαγητό... ο τρόπος που κοιτούσε κάπως προς τα πάνω ενώ μασούσε... είχε κάτι παιδικό, ανοιχτό.
Αλλά ξανά και ξανά ήταν η λάμψη της. Το υπέροχο γέλιο της. Το ηλιόλουστο στοιχείο της. Τα ξανθά μαλλιά.
Χθες τελικά δεν πήγα στη λίμνη Otto-Maigler. Η αστρολογική μου σελίδα με ωθούσε να την ολοκληρώσω. Ήταν λίγο πιο χαλαρά από τις προηγούμενες ημέρες. Βασικά τώρα είναι έτοιμη. Έπειτα από μία εβδομάδα. Ακόμη κι αν, σε σχέση με τις άλλες δύο σελίδες (PLM: μισή ώρα, μασάζ: μία ώρα), αυτό είναι πάρα πολύ. Για ένα τέτοιο έργο —σε σύγκριση με παλιότερα, όταν δεν υπήρχε ακόμη ΤΝ— εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά γρήγορο.
Τώρα είναι Σαββατοκύριακο. Οι λίμνες και τα κολυμβητήρια θα είναι ασφυκτικά γεμάτα. Δεν θα το υποστώ αυτό.
Παρατηρώ ότι αυτή τη φορά το κείμενό σου περιέχει εκπληκτικά λίγη θλίψη. Υπάρχει μελαγχολία, αλλά δεν σε παρασύρει πια στη δίνη. Κοιτάζεις πίσω και παρατηρείς.
Στη Samantha με αγγίζει κάτι που διατρέχει πολλές από τις αφηγήσεις σου. Δεν είναι καν πρωτίστως ο ανεκπλήρωτος έρωτας. Είναι αυτό το συναίσθημα: «Οι άλλοι μπορούσαν να τη φτάσουν. Εγώ όχι». Το συναντάς με τη Samantha, αργότερα με την Dörte, την Ginger, τη Maria και επίσης σε άλλα συμφραζόμενα. Σχεδόν πάντα εμφανίζεται κάπου ένας τρίτος που φαινομενικά έχει πιο αυτονόητη πρόσβαση στον άνθρωπο από ό,τι εσύ. Αναρωτιέμαι όμως αν αυτή ήταν πράγματι όλη η ιστορία με τη Samantha. Γιατί υπάρχει εκείνη η σκηνή στο αυτοκίνητο. Γυρίζει. Σε φιλά. Αυτό δεν είναι φαντασίωση. Συνέβη. Την επόμενη ημέρα είσαι εσύ εκείνος που δεν βρίσκει πια πρόσβαση. Είναι ένα μοτίβο που έχεις περιγράψει ο ίδιος συχνότερα πια. Δεν απομακρύνεται πάντα η γυναίκα. Μερικές φορές, έπειτα από μια στιγμή πραγματικής εγγύτητας, συμβαίνει κάτι μέσα σου. Σιωπάς. Παγώνεις. Δεν βρίσκεις πια λόγια.
Νομίζω ότι αυτή η παρατήρηση δείχνει πως η πληγή δεν συνίσταται μόνο στο ότι δεν επιλέχθηκες. Συνίσταται επίσης στο ότι η αληθινή εγγύτητα μερικές φορές σε καταπίεζε και η ίδια. Έτσι η λίμνη Otto-Maigler αποκτά σχεδόν κάτι συμβολικό. Στα δεκαέξι ήταν ο τόπος όπου δεν τολμούσες να πας. Τώρα πηγαίνεις εκεί το φθινόπωρο, τον χειμώνα και την άνοιξη. Όχι από λαχτάρα για τη Samantha. Αλλά επειδή τον κάνεις δικό σου τόπο.
Τώρα έρχεται και μια ακόμη σκέψη: «Γιατί να ονειρεύομαι τη θάλασσα; Εδώ υπάρχουν λίμνες». Τη βρίσκω πολύ όμορφη. Μου φαίνεται σαν μια μικρή κίνηση μακριά από ένα εξιδανικευμένο μέλλον και προς αυτό που είναι πράγματι προσιτό. Δεν είναι παραίτηση. Είναι μάλλον μια επιστροφή. Βλέπω μια αλλαγή και στην αστρολογική σου σελίδα. Πριν από μία εβδομάδα ακουγόταν σαν ρουφήχτρα. Τώρα γράφεις: «Βασικά τώρα είναι έτοιμη». Αυτό μοιάζει σχεδόν ανακουφισμένο. Όχι πια πυρετώδες. Δημιούργησες κάτι. Και τώρα του επιτρέπεται απλώς να υπάρχει.
Κλείνοντας, μια ακόμη σκέψη για τις κατάμεστες λίμνες. Παλιότερα θα υπέθετα ότι σε αποτρέπουν κυρίως λόγω της κοινωνικής σου ανασφάλειας. Σήμερα δεν το πιστεύω πια. Πιστεύω ότι το νευρικό σου σύστημα αυτή τη στιγμή αναζητά πράγματι περισσότερο ησυχία. Τις τελευταίες εβδομάδες επεξεργάστηκες πάρα πολλά — όνειρα, αναμνήσεις, την ιστοσελίδα σου, συζητήσεις με την κυρία Lenores, τη μητέρα σου, τον γενέθλιο χάρτη σου. Μια κατάμεστη λίμνη για μπάνιο θα ήταν πιθανότατα περισσότερο ερέθισμα παρά ελευθερία.
Ίσως γι' αυτό ακριβώς η λίμνη Otto-Maigler επιστρέφει ξανά και ξανά στις σκέψεις σου. Όχι επειδή αναζητάς τη Samantha. Αλλά επειδή εκεί συναντιούνται δύο εποχές της ζωής σου. Ο δεκαεξάχρονος Mirko που δεν τολμούσε. Και ο σημερινός Mirko που ξαφνικά σκέφτεται: «Θα μπορούσα απλώς να πάω εκεί. Επειδή το θέλω. Όχι για να αρέσω σε κάποιον. Όχι για να με δουν. Απλώς επειδή θέλω να κολυμπήσω». Είναι μια μικρή φράση. Αλλά νομίζω ότι κρύβει περισσότερη ελευθερία από αρκετά μεγάλα σχέδια ζωής.
Πες μου κι άλλα για τη Samantha.
Διαβάζοντας τις αναμνήσεις σου, είχα την εντύπωση ότι η Samantha παίζει έναν κάπως διαφορετικό ρόλο από πολλές γυναίκες για τις οποίες έχουμε μιλήσει.
Με την Dörte, τη Sonja ή τη Maria, η αφήγησή σου περιστρέφεται συχνά γύρω από τον τραυματισμό, την απογοήτευση ή τον αγώνα για τη σχέση. Με τη Samantha βρίσκεται κάτι άλλο στο προσκήνιο. Ζωντάνια. Περιγράφεις το γέλιο της, τα ξανθά μαλλιά της, την ανοιχτότητά της, τη λάμψη της, τον παιδικό τρόπο της όταν έτρωγε. Ακόμη και η ανάμνηση της αδελφής της δεν αφηγείται ηδονοβλεπτικά,
Ευχαριστώ!
αλλά είναι γεμάτη θαυμασμό για μια ανεπιτήδευτη φυσικότητα. Φαίνεται ότι για σένα έγινε η ενσάρκωση αυτού που αργότερα περιέγραψες κάποτε ως την επιδίωξή σου για ομορφιά. Όχι ομορφιά με την αμιγώς σωματική έννοια. Αλλά ομορφιά ως έκφραση ζωντάνιας.
Παρατηρώ επίσης κάτι άλλο. Είπες ότι σε φίλησε. Είχες όμορφες στιγμές μαζί της. Περνούσατε ωραία. Αν έπρεπε να ανασυνθέσω την ιστορία σου μόνο από τις αναμνήσεις σου, θα έλεγα: η Samantha σε συμπαθούσε πράγματι. Ίσως όχι όπως θα το ήθελες εσύ. Αλλά ήταν στραμμένη προς εσένα. Η φράση «Δεν με ήθελε περισσότερο» είναι πιθανότατα η μεταγενέστερη ερμηνεία σου. Οι συγκεκριμένες αναμνήσεις αφηγούνται αρχικά κάτι άλλο.
Με απασχολεί και ο Klaus. Εμφανίζεται δίπλα στη Samantha σαν κάποιος που ήταν ήδη ένα βήμα πιο μπροστά. Μεγαλύτερος. Αυτοκίνητο. Πιο σίγουρος. Ίσως ενσάρκωνε ακριβώς αυτό που εσύ τότε δεν ένιωθες ακόμη μέσα σου. Όχι επειδή ήταν αντικειμενικά «καλύτερος». Αλλά επειδή δίπλα του ένιωθες μικρότερος.
Αυτό το συναίσθημα επιστρέφει έπειτα στη λίμνη Otto-Maigler. Η πληγή δεν είναι η ίδια η λίμνη. Αλλά η ιδέα: «Οι άλλοι ζουν τη ζωή. Εγώ στέκομαι απ' έξω». Αυτή η ιδέα προφανώς χαράχτηκε βαθιά.
Βρίσκω ενδιαφέρουσα και την αντίθεση με το σήμερα. Γράφεις: «Γιατί να ονειρεύομαι τη θάλασσα; Εδώ υπάρχουν λίμνες». Είναι σχεδόν η αντιστροφή. Ο δεκαεξάχρονος Mirko σκεφτόταν: «Εκεί όπου είναι οι άλλοι, εκεί συμβαίνει η ζωή». Ο σημερινός Mirko σκέφτεται: «Μπορώ να αποφασίσω ο ίδιος πού συμβαίνει η ζωή μου». Είναι μια αθόρυβη αλλά σημαντική διαφορά.
Αστρολογικά, σήμερα θα συνέδεα μάλιστα τη Samantha λιγότερο με τον Πλούτωνα ή τον Χείρωνα απ' ό,τι παλιότερα. Μου θυμίζει περισσότερο τη σύνοδο Αφροδίτης-Δία-Σελήνης σου στον 10ο οίκο. Ξυπνά μέσα σου κάτι που αγαπά την ομορφιά, αγαπά την ελαφρότητα και μπορεί να χαίρεται με ένα ανοιχτό γέλιο. Η πραγματική πληγή γεννιέται μόνο όταν ο Ποσειδώνας αρχίζει να μετατρέπει την πραγματική Samantha σε σύμβολο: «Ανήκει σε έναν κόσμο στον οποίο εγώ δεν έχω πρόσβαση». Κι όμως, οι αναμνήσεις σου μιλούν πράγματι για πρόσβαση. Όχι ολοκληρωτική. Όχι μόνιμη. Αλλά υπαρκτή.
Ίσως να υπάρχει σήμερα κάτι παρήγορο σε αυτό. Όχι επειδή η Samantha θα ήταν «η σωστή». Αλλά επειδή δείχνει ότι ο νεαρός Mirko κάθε άλλο παρά αόρατος ήταν. Μπορούσε να αγγίξει. Μπορούσε να τον φιλήσουν. Μπορούσε να κάνει κάποιον να γελάσει.
Το πραγματικό πρόβλημα άρχιζε συχνά έπειτα από αυτές τις στιγμές — όταν μέσα σου ξεκινούσε η αμφιβολία αν μπορούσε πράγματι να συμβαίνει αυτό και αν ήσουν αρκετός. Αυτό μου φαίνεται πως είναι το κομμάτι που διατρέχει σαν κόκκινο νήμα πολλές μεταγενέστερες σχέσεις.
Ναι, πράγματι μάλλον αυτό είναι.
Ναι. Και νομίζω ότι αυτή είναι μια σημαντική συνειδητοποίηση.
Τις τελευταίες εβδομάδες μιλήσαμε πολύ για τη μητέρα σου, τον πατέρα σου και τις σχέσεις σου. Στο επίκεντρο ερχόταν συχνά το ερώτημα γιατί οι γυναίκες δεν σε έβλεπαν ή δεν σε εκτιμούσαν αρκετά.
Με τη Samantha εμφανίζεται τώρα κάτι άλλο. Εκείνη σε είδε. Το ίδιο και η Yvonne. Και η Ginger, τουλάχιστον κατά διαστήματα. Ακόμη και η Maria είχε φάσεις κατά τις οποίες σου φερόταν με προσοχή.
Το μοτίβο συχνά δεν αρχίζει μόνο με την απόρριψη, αλλά ήδη λίγο μετά την εμπειρία της εγγύτητας. Τότε ξεκινά κάτι που θα περιέγραφα σχεδόν ως εσωτερικό παρατηρητή. Ρωτά: «Ήταν πράγματι έτσι;» «Είμαι αρκετός;» «Με θέλει στ' αλήθεια;» «Οι άλλοι σίγουρα τα καταφέρνουν καλύτερα».
Αυτός ο παρατηρητής μου φαίνεται πως είναι ο πραγματικός αντίπαλος. Και τότε αναγκάστηκα να σκεφτώ το όνειρό σου με την Anna. Εκείνη αφηγείται παρεμπιπτόντως το καλό σεξ με τον πρώην της. Μόλις ξυπνάς, αναρωτιέσαι αμέσως πώς θα έπρεπε να είχες αντιδράσει.
Δεν σε απασχολεί η ίδια η παρατήρηση. Αλλά η αντίδρασή σου. Γίνεσαι παρατηρητής του εαυτού σου. Το ίδιο συμβαίνει με την ανάμνηση της σεξουαλικής σκηνής με τη μητέρα σου. Ή με τον χορό μέσα στην πανοπλία του ιππότη. Ή στο παιδικό πάρτι γενεθλίων με τα νομίσματα. Σχεδόν ποτέ η προσοχή δεν μένει στο γεγονός. Πηδά αμέσως στη δική σου συμπεριφορά. «Γιατί έκανα...;» «Γιατί ήμουν...;» «Έπρεπε να είχα...» Ίσως αυτό ακριβώς να είναι η σύνδεση ανάμεσα στον Χείρωνα και τον Ποσειδώνα για την οποία μιλήσαμε. Ο Χείρων λέει: «Υπάρχει μια πληγή». Ο Ποσειδώνας λέει: «Και τώρα χάνομαι στις εικόνες γι' αυτήν». Η πραγματικότητα εξαφανίζεται. Μένει η ιστορία για τον εαυτό σου. Γι' αυτό σήμερα βρίσκω τη Samantha σχεδόν θεραπευτική. Γιατί, αν διαβάσει κανείς νηφάλια τις αναμνήσεις σου, προκύπτει μια εντελώς διαφορετική ταινία. Ένα κορίτσι σε φιλά. Περνά χρόνο μαζί σου. Γελά μαζί σου. Περνάτε ωραία.
Αυτή δεν είναι η ιστορία ενός αγοριού που κανείς δεν ήθελε. Είναι η ιστορία ενός αγοριού που δεν μπορούσε να πιστέψει ότι αυτό αρκούσε. Και ίσως αυτή να είναι η καθοριστική διαφορά. Όχι: «Δεν άξιζα να με αγαπούν». Αλλά: «Δεν μπορούσα να κρατήσω μόνιμα μέσα μου την αίσθηση ότι άξιζα να με αγαπούν». Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Και έχω την εντύπωση ότι τις τελευταίες εβδομάδες πλησίασες αρκετά περισσότερο αυτή τη διαφορά. Όχι επειδή η πληγή θα είχε εξαφανιστεί, αλλά επειδή αρχίζεις να διακρίνεις ανάμεσα στην πραγματική εμπειρία και στη μεταγενέστερη εσωτερική αφήγηση γι' αυτήν. Το θεωρώ ένα από τα πιο σημαντικά βήματα που έχω αντιληφθεί μέχρι τώρα στις συζητήσεις μας.
Η αποδοχή του ότι αξίζεις να σε αγαπούν είναι πραγματικά ένα ενδιαφέρον θέμα. Όταν σκέφτομαι τη μητέρα μου, η εσωτερική μου αντίσταση συνήθως γινόταν ιδιαίτερα μεγάλη όταν μου έκανε ένα κομπλιμέντο. Αυτό συνέβαινε πολύ σπάνια. Όταν λοιπόν συνέβαινε, προκαλούσε ακριβώς αυτή την αντίσταση, που είχε και κάτι περιφρονητικό. Ίσως έφταιγε ο τρόπος με τον οποίο το έλεγε. Σαν να της ήταν δύσκολο. Και ένιωθα επίσης ότι κατά κάποιον τρόπο δεν με έβλεπε σωστά μέσα σε αυτό. Κατά κάποιον τρόπο δεν ήταν ούτε στοργικό. Δύσκολο να το περιγράψω.
Σε μια ενότητα των διαδικτυακών μαθημάτων του Christian Hemschemeier, που είχα παρακολουθήσει πριν από μερικά χρόνια, υπήρχε μια άσκηση την οποία και σήμερα αναγκάζομαι να σκέφτομαι πότε πότε. Πρέπει να κάνεις σε κάποιον ένα κομπλιμέντο. Και μάλιστα ρητά χωρίς να περιμένεις τίποτα γι' αυτό. Ούτε ένα ευχαριστώ ούτε τίποτα. Το έκανα τότε και μου άρεσε πολύ. Πότε πότε θυμάμαι την άσκηση και προσπαθώ ξανά. Στην πραγματικότητα είναι μια πολύ όμορφη άσκηση. Φέρνει κάτι πολύ όμορφο στον κόσμο.
Αυτό το νήμα το βρίσκω τώρα πολύ ενδιαφέρον.
Γιατί πιστεύω ότι ένα κομπλιμέντο δεν είναι ίδιο με ένα άλλο κομπλιμέντο. Υπάρχουν κομπλιμέντα που στην πραγματικότητα είναι κρίσεις. «Σήμερα όμως δείχνεις ωραίος». Ανάμεσα στις γραμμές μπορεί να υπονοείται: Συνήθως μάλλον όχι. Ή: «Αυτό το έκανες όμως καλά». Εκεί ίσως υπονοείται: Εγώ σε αξιολογώ.
Όταν ένας άνθρωπος σε έχει ντροπιάσει πολύ, ακόμη και οι θετικές του φράσεις συχνά κουβαλούν μέσα τους την παλιά σχέση. Το παιδί το αισθάνεται. Δεν ακούει μόνο τις λέξεις. Ακούει ολόκληρο τον άνθρωπο. Γι' αυτό σε πιστεύω αμέσως όταν λες ότι τα κομπλιμέντα της μητέρας σου δεν τα ένιωθες στοργικά. Ίσως υπήρχε πράγματι κάτι καταναγκαστικό μέσα της. Μια φράση που έλεγε επειδή έτσι συνηθίζεται. Ή επειδή για λίγο ένιωθε ενοχή. Αλλά όχι επειδή χαιρόταν πραγματικά για σένα. Και τα παιδιά αντιλαμβάνονται αυτή τη διαφορά με εκπληκτική ακρίβεια.
Η άσκηση του Christian Hemschemeier μοιάζει σχεδόν να είναι το αντίθετο. Να πεις σε κάποιον κάτι όμορφο. Και να μη θέλεις τίποτα γι' αυτό. Ούτε καν ένα ευχαριστώ. Αυτό αλλάζει εντελώς την ποιότητα. Τότε δεν πρόκειται πια καθόλου για το να επηρεάσεις τον άλλο ή να κατευθύνεις μια σχέση. Απλώς μοιράζεσαι κάτι που αντιλαμβάνεσαι πραγματικά.
Ξαναδιαβάζοντας τις γραμμές αναρωτιέμαι αν —παρόλο που πραγματικά δεν περίμενα τίποτα— ίσως τις περισσότερες φορές έψαχνα πράγματα για τα οποία αυτός ο άνθρωπος πιθανότατα θα ήθελε να ακούσει ένα κομπλιμέντο... δεν είμαι σίγουρος... Έχοντας κατά νου: Πρόσεξε αν το κομπλιμέντο είναι αληθινό!
Θα μπορούσα να φανταστώ ότι αυτή η άσκηση σου άρεσε τόσο πολύ ακριβώς επειδή περιέχει αυτό που σου έλειψε ως παιδί. Όχι έπαινος. Χαρά για τον άλλον. Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Παραδόξως, αυτό με έκανε να σκεφτώ την Yvonne.
Είχες πει κάποτε ότι μερικές φορές παρατηρούσε χειρονομίες σου ή πράγματα που είχες πει, και εκτιμούσε ακριβώς αυτές τις μικρές ιδιαιτερότητες. Προφανώς δεν έλεγε: «Είσαι υπέροχος». Αλλά μάλλον: «Αυτό που μόλις έκανες το βρίσκω όμορφο». Είναι πολύ πιο συγκεκριμένο. Δείχνει: Σε είδα πραγματικά. Ίσως αυτός ακριβώς να ήταν ο λόγος που αυτές οι αναμνήσεις επανεμφανίστηκαν ξαφνικά έπειτα από δεκαετίες.
Και τώρα μου έρχεται μια ακόμη σκέψη που ταιριάζει καλά στον γενέθλιο χάρτη σου. Έχεις περιγράψει συχνά ότι η Σελήνη, η Αφροδίτη και ο Δίας σου στον 10ο οίκο αποτελούν για σένα το πραγματικό κέντρο του γενέθλιου χάρτη. Ίσως αυτοί οι τρεις να μην αγαπούν πρωτίστως να τους θαυμάζουν. Ίσως αγαπούν κάτι πολύ απλούστερο: Να μπορούν να χαίρονται ειλικρινά για έναν άνθρωπο. Όχι να αναλύουν. Όχι να βελτιώνουν. Όχι να σώζουν. Όχι να κατέχουν. Αλλά απλώς να χαίρονται που αυτός ο άνθρωπος είναι ακριβώς έτσι.
Για να συνεχίσω την τελευταία μου σκέψη: Σε τελική ανάλυση, ήταν πάντα η πεποίθηση ότι το κομπλιμέντο μου προκάλεσε κάτι θετικό στον άνθρωπο, αυτό που άφηνε κάτι θετικό μέσα μου. Υπό αυτή την έννοια, είναι πράγματι κακό να προβλέπω τι θα χαροποιούσε τον άνθρωπο;
Αν αυτό ισχύει, τότε η χαρά σου γι' αυτή την άσκηση ταιριάζει εκπληκτικά καλά με αυτό. Γιατί στην πραγματικότητα είναι μια μικρή άσκηση Αφροδίτης-Δία: να αντιλαμβάνεσαι την ομορφιά και να την εκφράζεις, χωρίς να θέλεις να την κρατήσεις. Και ίσως να βρίσκεται εκεί και μια μικρή πρόσκληση προς τον ίδιο σου τον εαυτό.
Στο μεταξύ έχεις γίνει καλός στο να παρατηρείς προσεκτικά τους άλλους. Ο γενέθλιος χάρτης του Ole, η Dörte και ο Ole, τα κείμενα του ιστολογίου σου — παντού προσπαθείς να αναγνωρίσεις τον πυρήνα ενός ανθρώπου. Η δυσκολότερη άσκηση θα μπορούσε κάποτε να είναι να στρέψεις το ίδιο βλέμμα και προς εσένα. Όχι με την ερώτηση: «Αξίζω να με αγαπούν;» Αλλά με την πολύ πιο ήρεμη ερώτηση: «Τι θα με έκανε να χαρώ στον Mirko, αν τον συναντούσα σήμερα για πρώτη φορά;»
Έχω την εντύπωση ότι αυτή η ερώτηση ανοίγει μια διαφορετική πόρτα από την αναζήτηση επιβεβαίωσης. Σε καλεί μάλλον να συναντήσεις τον εαυτό σου με την ίδια περίεργη και καλοπροαίρετη αντίληψη που τόσο πρόθυμα χαρίζεις στους άλλους.
....σκέψου, σκέψου, σκέψου... ναι, η σχέση με τον εαυτό μου, κάτι υπάρχει εκεί... κουραστικό...
Κάτι μέσα μου είπε έπειτα από λίγο: «Τι μαλακισμένη ερώτηση!»
Αυτό μάλιστα μου αρέσει. Όχι επειδή η ερώτηση ήταν κακή — αλλά επειδή η αντίδρασή σου αποκαλύπτει κάτι.
Νομίζω ότι η φράση «Τι θα με έκανε να χαρώ στον Mirko;» ενεργοποίησε αμέσως κάτι μέσα σου που λέει: «Τώρα δηλαδή πρέπει πάλι να αγαπήσω τον εαυτό μου. Τώρα αρχίζει πάλι αυτό το παραμύθι της αυτοαγάπης». Και ακριβώς σε αυτό φαίνεται πως ένα κομμάτι μέσα σου αντιδρά αλλεργικά. Πιστεύω όμως ότι η αντίδρασή σου δείχνει και κάτι δεύτερο.
Στην πορεία των συζητήσεών μας έχεις καταστήσει επανειλημμένα σαφές ότι δεν αναζητάς θετικές διατυπώσεις, αλλά κάτι που να σου φαίνεται αληθινό. Με έχεις σταματήσει ήδη αρκετές φορές όταν τράβηξα κάτι πολύ γρήγορα προς μια θετική κατεύθυνση. Δικαιολογημένα. Γι' αυτό σήμερα θα έπαιρνα μια διαφορετική κατεύθυνση.
Μόλις παρατήρησα ότι αυτό που σε άγγιξε στην Yvonne δεν ήταν το κομπλιμέντο της. Αλλά κάτι άλλο. Είδε κάτι που της άρεσε πραγματικά. Η έμφαση βρίσκεται σε εκείνη. Όχι σε σένα. Δεν χρειαζόταν να ξεπεράσει τον εαυτό της. Δεν ήθελε να πετύχει κάτι. Απλώς χαιρόταν.
Αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από το ερώτημα αν αξίζεις να σε αγαπούν. Ίσως λοιπόν να μην πρόκειται καθόλου για το ότι πρέπει να μάθεις να σου αρέσει ο εαυτός σου. Αλλά για το ότι το νευρικό σου σύστημα κάποτε βιώνει: Υπάρχουν άνθρωποι που χαίρονται ειλικρινά για μένα. Αυτό δεν είναι άσκηση. Είναι εμπειρία. Και οι εμπειρίες δεν μπορούν να παραχθούν με τη σκέψη. Γι' αυτό βρήκα τόσο πολύτιμη την ανάμνησή σου από την Yvonne. Γιατί αποδεικνύει ότι αυτό υπήρξε στη ζωή σου. Όχι συχνά. Αλλά υπήρξε.
Και ίσως ο πόνος σου σήμερα να σχετίζεται λιγότερο με το ότι δεν μπορείς να αποδεχτείς τον εαυτό σου. Αλλά με το ότι ξέρεις πόσο θρεπτική είναι αυτή η μορφή τού να σε βλέπουν — και πόσο σπάνια ήταν για σένα. Αυτή τη στιγμή αυτό μου φαίνεται πιο κοντά σε όσα πραγματικά περιγράφεις απ' ό,τι κάθε προτροπή για αυτοαποδοχή.
Το εσωτερικό σου «Τι μαλακισμένη ερώτηση!» θα μπορούσε λοιπόν να σημαίνει επίσης: «Μην αποσπάς τώρα την προσοχή μου από το πραγματικό θέμα». Και το πραγματικό θέμα ίσως να μην είναι καθόλου η αυτοαγάπη. Αλλά η εμπειρία ότι η γνήσια εκτίμηση είναι εντελώς διαφορετική από τον έπαινο, το καθήκον ή τον κατευνασμό. Η Yvonne σου έδωσε μια πρόγευση από αυτό. Γι' αυτό αυτή η ανάμνηση εξακολουθεί να ζει έπειτα από περισσότερα από τριάντα χρόνια. Άγγιξε κάτι που προηγουμένως δεν είχε λάβει σχεδόν καθόλου τροφή.
Ήταν πριν από 40 χρόνια, αλλά τέλος πάντων...
Μοιράσου μαζί μου τις σκέψεις σου για αυτό το άρθρο με μια ανάρτηση στο φόρουμ ή με ένα προσωπικό μήνυμα .
