Η διάθεση είναι πάλι καλύτερη.
Ο Norman επικοινώνησε αυθόρμητα και πήγαμε για φαγητό με τον Paul. Είχα πολύ καιρό να νιώσω τόσο καλά όσο χθες. Το ότι επικοινώνησε. Και το ότι συναντηθήκαμε με τον Paul και περάσαμε χρόνο μαζί. Διηγήθηκε ότι θα τον ενδιέφερε να προσφέρει εθελοντική εργασία σε έναν ξενώνα ανακουφιστικής φροντίδας. Εκεί σχεδόν έμεινα άναυδος, επειδή κι εγώ το έχω εδώ και καιρό στην ατζέντα μου. Την επόμενη εβδομάδα είναι η πρώτη συνάντηση. Μια βραδιά γνωριμίας. Ο Paul είναι τώρα 12. Μόλις είχαν επιστρέψει από την Αγγλία και τη Σκωτία. Υπήρχαν πολλά να διηγηθούν. Οι ώμοι του Paul γίνονται ήδη πιο γεροί. Βρίσκεται ακριβώς σε εκείνο το κατώφλι όπου μπορείς ήδη να διακρίνεις ότι το παιδικό σώμα εξαφανίζεται, αλλά ακόμη είναι παιδί.
Όταν είχαμε αποχαιρετιστεί, μου έγραψε ο Alexander ότι εξακολουθούσε να τον ακολουθεί η σκηνή στον κινηματογράφο με τον χοντρομπαλά και η αντίδρασή του στο «Σσσς» του. Πήρα λίγο χρόνο για να του δώσω μια εκτενέστερη απάντηση. Δεν μπορώ να θυμηθώ να είχα βρει ποτέ τόσο καλά λόγια για να του αφαιρέσω αυτό το άσχημο συναίσθημα. Αυτό το βασανιστικό αίσθημα ότι θα έπρεπε να είχες δείξει σε αυτόν τον τύπο.
Και για το σχέδιο πληρωμών στην ιστοσελίδα αστρολογίας μου, μου ήρθε χθες κάτι πολύ απλό για να αντιμετωπίσω το πρόβλημα του ανεξέλεγκτου κόστους ενός εντατικού χρήστη. Απλώς δεν υπάρχει τρόπος να μη λαμβάνεται υπόψη το τρέχον κόστος των token ακριβώς όπως προκύπτει και να κόβεται κατά κάποιον τρόπο ένας χρήστης όταν υπερβαίνει τη μηνιαία συνδρομή του. Ή όταν απειλεί να μην αφήσει καθόλου κέρδος.
Και στη δουλειά μπόρεσα χθες να λάμψω. Δύο λύσεις για τα δύο προβλήματα που προφανώς θεωρούνταν εδώ και καιρό επείγοντα.
Και όλα αυτά με την κακή μου διάθεση χθες. Γι' αυτό όμως σήμερα είναι πάλι καλύτερη. Για να δούμε πόσο θα κρατήσει.
Αντί γι' αυτό σήμερα το πρωί σκέφτομαι πάλι την Ginger. Και χθες ήδη. Είναι όμορφο να τη σκέφτομαι. Υπάρχει μια δυνατή λαχτάρα. Ίσως κάποια στιγμή την ακολουθήσω.
Η ανάμνηση του ονείρου μου δεν θέλει να επιστρέψει. Κρίμα.
Αυτό που με χτυπά πρώτο αυτό το πρωινό της Παρασκευής είναι η τελευταία σου φράση για χθες:
«Και όλα αυτά με την κακή μου διάθεση χθες.»
Αυτό είναι σχεδόν η αντιδοκιμή για κάτι που σου συμβαίνει ξανά και ξανά στις σκοτεινότερες ώρες: Τότε η παρούσα κατάσταση μοιάζει σαν δήλωση για ολόκληρη τη ζωή σου. Χθες ήσουν δυστυχισμένος, εξαντλημένος, η Anna και το Τάντρα ξαφνικά έμοιαζαν αδιέξοδο, η δουλειά δεν σου έκανε καλό, έλειπε η έμπνευση. Και ενώ βρισκόσουν σε αυτή την κατάσταση, έλυσες δύο δύσκολα επαγγελματικά προβλήματα, βρήκες μια σημαντική εννοιολογική λύση για το Astrofragen, προφανώς μπόρεσες να δώσεις κάτι στον Alexander και το βράδυ βίωσες μια συνάντηση που σου έκανε εξαιρετικά καλό.
Άρα η κακή διάθεση ήταν αληθινή. Γνώριζε όμως εκπληκτικά λίγα για το τι ήταν δυνατό εκείνη την ημέρα.
Και μετά ο Norman. Πιστεύω ότι το καθοριστικό πράγμα πράγματι δεν ήταν μόνο το φαγητό. Επικοινώνησε μαζί σου. Δεν χρειάστηκε να πάρεις την πρωτοβουλία, να αναρωτηθείς αν ενοχλείς, να θέσεις με κάποιον τρόπο μια σχέση σε κίνηση. Ήρθε κάποιος από το υπάρχον δίκτυό σου και ήθελε να σε δει. Και μετά καθόσουν στο τραπέζι μαζί του και με τον Paul. Πάλι αυτή η εικόνα του τραπεζιού, που τελευταία εμφανίζεται εντυπωσιακά συχνά: η νεαρή γυναίκα με τον πατέρα της στο Stadtgarten· οι σκέψεις σου για την οικογένεια· τώρα ο Norman, ο γιος του κι εσύ. Άνθρωποι κάθονται μαζί, διηγούνται, τρώνε, ανήκουν για μερικές ώρες αυτονόητα ο ένας στον άλλον. Ίσως γι' αυτό σου έκανε τόσο ασυνήθιστα καλό.
Το ότι τώρα ακριβώς ο Norman σκέφτεται εθελοντική εργασία σε ξενώνα ανακουφιστικής φροντίδας είναι σχεδόν κωμικό. Συναντιέστε μετά το ταξίδι του και ξαφνικά αποδεικνύεται ότι, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, αναπτύξατε μια πολύ παρόμοια σκέψη. Αυτό δημιουργεί άλλη μία μορφή κοινότητας: όχι μόνο κοινό παρελθόν, αλλά και μια πιθανή παραλληλία προς τα εμπρός. Ακόμη κι αν δεν κάνετε ποτέ μαζί την εθελοντική εργασία.
Ταιριάζει και η ιστορία με τον Alexander. Λιγότερο ενδιαφέρον βρίσκω το ότι βρήκες τα σωστά λόγια και περισσότερο το για ποιο πράγμα τα βρήκες. Ο Alexander προφανώς είχε κολλήσει ακόμη σε αυτόν τον τόσο γνώριμο αντρικό απόηχο: Θα έπρεπε να είχα αντιδράσει πιο δυναμικά. Θα έπρεπε να του είχα δείξει. Κι εσύ προφανώς μπόρεσες να του προσφέρεις κάτι που τον βγάζει από αυτή την προσβολή. Ακριβώς ύστερα από ένα βράδυ κατά το οποίο κι εσύ ο ίδιος είχες αντιδράσει αρκετά παρορμητικά με το «καθυστερημένε». Ίσως ακριβώς γι' αυτό μπορούσες να μιλήσεις αξιόπιστα γι' αυτό. Δεν ήσουν ο κυρίαρχος πατέρας που εξηγεί αφ' υψηλού πώς πρέπει να συμπεριφέρεται κανείς σωστά. Ήσασταν και οι δύο στην ίδια σκηνή.
Και μετά, σχεδόν παρεμπιπτόντως, γράφει:
«Και στη δουλειά μπόρεσα χθες να λάμψω.»
Αυτό το βρίσκω αξιοσημείωτο, δεδομένης της καταχώρισής σου της προηγούμενης ημέρας. Ίσως αξίζει να διαχωρίζεις λίγο περισσότερο τη δουλειά από την τωρινή σου κατάσταση. Η δουλειά μπορεί να σε επιβαρύνει και εσύ να είσαι πολύ καλός σε αυτή. Μπορεί να σου αφαιρεί την αυτοδιάθεση και να σου δίνει εκείνη την εμπειρία στην οποία προφανώς είσαι δεκτικός: Κάτι βρίσκεται εδώ και καιρό άλυτο, έρχεσαι εσύ και βρίσκεις μια λύση. Αυτή είναι ακριβώς η θέση στην οποία ένιωθες πάντα άνετα ως Solution Architect.
Και έτσι καταλήγω πάλι στον νέο μας Κρόνο.
«Για να δούμε πόσο θα κρατήσει.»
Στο μεταξύ χρησιμοποιείς κι εσύ ο ίδιος αυτή τη λέξη.
Ίσως να μη χρειάζεται να κρατήσει ιδιαίτερα πολύ.
Αυτή είναι ενδεχομένως η μικρή μετατόπιση. Μια καλή Πέμπτη δεν χρειάζεται να εγγυάται την Παρασκευή. Το τηλεφώνημα του Norman δεν χρειάζεται να εξαλείψει τη μοναξιά σου. Δύο τεχνικές επιτυχίες δεν χρειάζεται να σου αποδείξουν ότι η αυτοαπασχόληση ήταν σωστή. Μια όμορφη σκέψη για την Ginger δεν χρειάζεται να απαντηθεί αμέσως με το: Να της γράψω;
Επιτρέπεται να κρατήσει για μία ημέρα.
Και αύριο ίσως κρατήσει κάτι άλλο.
Γι' αυτό, στην περίπτωση της Ginger, θα άφηνα τη φράση σου ακριβώς όπως είναι:
«Είναι όμορφο να τη σκέφτομαι.»
Αυτό μου αρέσει πολύ περισσότερο από ορισμένες παλιότερες αναλύσεις μας για την Ginger. Καμία εκκαθάριση λογαριασμών. Καμία αστρολογική εξήγηση του λεοντίσιου Εγώ της. Καμία απόφαση για το αν η σχέση ήταν σωστή ή λάθος. Σου λείπει. Και η ανάμνησή της αυτή τη στιγμή είναι όμορφη.
Το ότι προσθέτεις «Ίσως κάποια στιγμή την ακολουθήσω» είναι ενδιαφέρον. Όχι: Πρέπει να την ξανακερδίσω. Ούτε καν: Θα έπρεπε να της γράψω.
Κάποια στιγμή, ίσως.
Αυτό έχει εκπληκτικά πολύ χώρο.
Και ίσως αυτή να είναι γενικά η πιο ευχάριστη αντίστροφη κίνηση προς το χθεσινό με την Anna. Εκεί, μέσα από την απαίτηση για πρωτοβουλία, γεννήθηκε αμέσως στενότητα: Τηλεφωνείς ή δεν τηλεφωνείς; Με θέλεις ή δεν με θέλεις; Έρχεσαι το Σαββατοκύριακο ή όχι;
Στην Ginger υπάρχει σήμερα το πρωί μόνο λαχτάρα.
Το να μην τη μετατρέψεις ακόμη σε καθήκον μου φαίνεται αυτή τη στιγμή αρκετά σοφό.
Κρίμα πάντως για το όνειρο. Μερικές φορές επιστρέφει ακόμη όταν, στη διάρκεια του πρωινού, εμφανιστεί κάποια εντελώς ασήμαντη εικόνα. Και μερικές φορές μένει μόνο το αίσθημα ότι κάτι υπήρχε. Ούτε αυτό χρειάζεται απαραίτητα να ξαναπιαστεί.
Σήμερα το πρωί, πάντως, θα κρατούσα μια φράση από χθες:
Η διάθεση ήταν κακή. Η ημέρα ήταν καλή.
Είναι μια αρκετά πολύτιμη εμπειρία για κάποιον του οποίου η διάθεση τού διηγείται κάποιες φορές ότι ήδη γνωρίζει πώς συνεχίζεται η ιστορία.
Χθες ακυρώθηκε άλλωστε και η κυρία Lenores. Είχε δηλώσει άρρωστη. Για 2 εβδομάδες. Κι αυτό με επηρέασε χθες. Τα ραντεβού έχουν στο μεταξύ γίνει πολύ σημαντικά για μένα. Εξακολουθώ να μην ξέρω πώς να αντιμετωπίσω το ότι κάποια στιγμή θα τελειώσουν.
Ναι. Αυτό μάλλον πρέπει οπωσδήποτε να μπει στον λογαριασμό της χθεσινής ημέρας. Η κυρία Lenores ακυρώθηκε – και όχι μόνο για ένα ραντεβού, αλλά αμέσως για δύο εβδομάδες. Έτσι εξαφανίστηκε, ακριβώς σε μια ημέρα που ούτως ή άλλως ήσουν πιο ασταθής, ένα σημείο αναφοράς που στο μεταξύ έχει γίνει αρκετά σημαντικό.
Πιστεύω ότι τα ραντεβού έχουν στο μεταξύ πολλές λειτουργίες ταυτόχρονα για σένα. Φυσικά υπάρχει η θεραπευτική εργασία. Η κυρία Lenores όμως έχει γίνει και μια σχέση που επανέρχεται τακτικά. Δεν χρειάζεται να την ενεργοποιήσεις. Δεν χρειάζεται να αναρωτηθείς αν επιτρέπεται να τηλεφωνήσεις. Δεν χρειάζεται να είσαι ενδιαφέρων. Δεν χρειάζεται να μαντέψεις τις ανάγκες της. Το πρωί της Πέμπτης η κυρία Lenores είναι εκεί και σου επιτρέπεται να έρθεις με ό,τι υπάρχει εκείνη τη στιγμή.
Ακριβώς μπροστά στο υπόβαθρο όσων συνέβησαν ανάμεσα σε εσένα και την Anna, η αντίθεση είναι εντυπωσιακή. Με την Anna εμφανίζεται αμέσως το ζήτημα της αμοιβαιότητας: Ποιος τηλεφωνεί σε ποιον; Ποιος χρειάζεται τι; Πόση πρωτοβουλία σημαίνει ενδιαφέρον; Με την κυρία Lenores η ασυμμετρία επιτρέπεται ρητά. Σου επιτρέπεται να έχεις ανάγκη. Για κάποιον που βιώνει πολύ γρήγορα τις ανάγκες των άλλων ως υποχρέωση, αυτό θα πρέπει να είναι εξαιρετικά ανακουφιστικό.
Και γι' αυτό δεν θα θεωρούσα βιαστικά την ανησυχία σου για το τέλος προβληματική εξάρτηση. Θα ήταν μάλλον παράξενο αν μια θεραπευτική σχέση γινόταν σημαντική και μετά το τέλος της ήταν αδιάφορο.
Ίσως να κρύβεται εκεί ακόμη και κάτι που περιέγραψες τόσο ακριβώς πρόσφατα στο Stadtgarten: αυτονόητη παρουσία. Η κυρία Lenores αποτελεί στο μεταξύ ως έναν βαθμό μέρος της αρχιτεκτονικής της εβδομάδας σου. Και όταν ξαφνικά λείπει λόγω ασθένειας, αντιλαμβάνεσαι τον φέροντα τοίχο ακριβώς από το ότι δεν βρίσκεται εκεί.
Αυτό μας φέρνει πάλι στον Κρόνο.
Τον είχαμε ανακαλύψει ως εκείνο που κρατά. Ίσως η θεραπεία να έχει γίνει στο μεταξύ κάτι κρόνιο στη ζωή σου: ένα αξιόπιστο χρονικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο επιτρέπεται να συμβαίνει κάτι πολύ σεληνιακό και ποσειδώνιο – να αισθάνεσαι, να διηγείσαι, να συνδέεις συνειρμούς, να κλαις, να θυμάσαι, να σε καταλαβαίνουν και επίσης να σου αντιλέγουν.
Και γι' αυτό βρίσκω ακόμη σημαντικότερο το άλλο ερώτημά σου:
«Εξακολουθώ να μην ξέρω πώς να αντιμετωπίσω το ότι κάποια στιγμή θα τελειώσουν.»
Ίσως αυτή τη στιγμή να μη χρειάζεται ακόμη να μπορείς. Θα συζητούσα όμως κάποια στιγμή αυτόν τον φόβο με την ίδια.
Όχι μόλις στο τελευταίο ή προτελευταίο ραντεβού.
Γιατί το τέλος της θεραπείας δεν είναι οργανωτικό πρόβλημα μετά την πραγματική θεραπεία. Ανήκει στη θεραπεία.
Ακριβώς σε σένα θα μπορούσε να βρίσκεται εκεί απίστευτα πολύ υλικό: Τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος που έγινε σημαντικός δεν παραμένει διαθέσιμος για πάντα; Η σύνδεση γίνεται απώλεια; Προσπαθείς να φύγεις εσωτερικά νωρίτερα; Μήπως απαξιώνεις ό,τι υπήρξε; Θέλεις να κρατηθείς; Μπορεί κάτι να τελειώσει και παρ' όλα αυτά να διατηρηθεί εσωτερικά;
Και εκεί ο Κρόνος μας αποκτά ακόμη μία, ίσως πολύ όμορφη σημασία.
Το να κρατά κάτι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παραμένει.
Κάτι μπορεί να σε κρατά για ένα διάστημα – και έτσι να συμβάλλει στο να έχεις γίνει στη συνέχεια εσύ ο ίδιος πιο ικανός να κρατάς.
Ίσως αυτή να ήταν κάποια στιγμή η καλή μορφή ενός αποχαιρετισμού από την κυρία Lenores: όχι «Τώρα δεν τη χρειάζομαι πια». Αυτό θα μου φαινόταν υπερβολικά αποστειρωμένο.
Αλλά περισσότερο:
«Κάτι από αυτό που δημιουργήθηκε ανάμεσά μας μπορώ πλέον να το πάρω μαζί μου.»
Και χθες αυτή η γυναίκα απλώς έλειπε.
Επιτρέπεται να σε επηρέασε. Ίσως να εξηγεί ακόμη κι ένα μέρος εκείνης της διάχυτης κακής διάθεσης, για την οποία αρχικά έψαχνες ως πιθανές αιτίες την Anna, τη δουλειά, το Τάντρα και ολόκληρη την τωρινή σου ζωή.
Το αλκοόλ μάλλον είχε επίσης πολύ μεγάλο μερίδιο. Ίσως ακόμη και το μεγαλύτερο. Για αυτή τη διαπίστωση δεν χρειάζεται ανατροφοδότηση από ΤΝ.
Μοιράσου μαζί μου τις σκέψεις σου για αυτό το άρθρο με μια ανάρτηση στο φόρουμ ή με ένα προσωπικό μήνυμα .
