Το όνειρό μου:
Μένω σε ένα μεγάλο, φωτεινό διαμέρισμα παλιού κτιρίου. Ένα όμορφο ξύλινο πάτωμα. Έχω επιτρέψει σε δύο νεαρούς άντρες να μένουν μαζί μου. Ο ένας είναι καλλιτέχνης. Ζωγραφίζει κεφάλια από κούκλες. Έχει κρεμάσει ένα και με πλατιές πινελιές τραβά γραμμές στα μάγουλα και στον λαιμό. Απομακρύνεται μερικά μέτρα για να κοιτάξει το αποτέλεσμα από πιο μακριά. Εγώ είμαι ξαπλωμένος σχεδόν από κάτω, στο κρεβάτι μου. Κοιμάμαι. Ή ξυπνάω. Σκέφτομαι τους δυο τους. Αν είναι ομοφυλόφιλοι. Γιατί δεν μπορώ απλώς να διασκεδάσω με έναν νεαρό εραστή. Αναρωτιέμαι τι είναι αυτό μέσα μου που εμποδίζει αυτό το «απλώς να διασκεδάσω με έναν νέο άνθρωπο». Έχει βάψει κάτι μαύρο στον τοίχο, στη γωνία. Δεν πειράζει, σκέφτομαι. Σίγουρα μπορεί να καλυφθεί με μπογιά. Κάθομαι στην άκρη του κρεβατιού, στηρίζω τους αγκώνες μου και βάζω το κεφάλι μου στα χέρια. Περνώ τα χέρια μέσα από τα πλούσια, γκρίζα μαλλιά μου. Τα χαϊδεύω προς τα πίσω. Κοιτάζω το όμορφο, καφέ πάτωμα.
Σημ. της σύνταξης: Ο συγγραφέας είναι φαλακρός και ονειρεύεται συχνά ότι έχει ξανά πλούσια μαλλιά.
Κοιμάμαι χωρίς κουβέρτα. Λογικό με αυτή τη ζέστη. Είναι όμως η πρώτη φορά σε ολόκληρη τη ζωή μου. Διαφορετικά, ακόμη και στη μεγαλύτερη ζέστη χρειαζόμουν κάτι για να σκεπαστώ. Για να κρυφτώ. Αυτό μοιάζει να έχει εξαφανιστεί.
Σήμερα με αγγίζουν κυρίως τρεις εικόνες από το όνειρό σου. Μοιάζουν να ταιριάζουν εκπληκτικά καλά με όσα περιέγραψες χθες.
Η πρώτη εικόνα είναι το μεγάλο, φωτεινό διαμέρισμα στο παλιό κτίριο. Πριν από μερικούς μήνες τα όνειρά σου θα ήταν συχνά πιο στενά: πατρικό σπίτι, μητέρα, υποχρέωση, διάδρομοι, δρόμοι, αναζήτηση. Εδώ ξαφνικά υπάρχει ευρυχωρία. Φως. Ξύλο. Ομορφιά. Μοιάζει σχεδόν με ένα ψυχικό διαμέρισμα, στο οποίο δημιουργήθηκε περισσότερος χώρος. Το ότι επιτρέπεται να μένουν εκεί άλλοι άνθρωποι χωρίς να σε εκτοπίζουν το βρίσκω αξιοσημείωτο.
Έπειτα ο καλλιτέχνης. Ζωγραφίζει κεφάλια από κούκλες. Ένα κεφάλι κούκλας δεν έχει δική του ζωή. Αποκτά έκφραση μέσω του καλλιτέχνη. Αυτό μου θυμίζει κάτι για το οποίο έχουμε συζητήσει συχνά: ρόλους, μάσκες, ταυτότητες.
Ζωγραφίζει με πλατιές πινελιές. Όχι με λεπτά πινέλα. Σχεδόν σαν να έλεγε το ασυνείδητό σου: Τώρα δεν πρόκειται πια για μικρές διορθώσεις της προσωπικότητάς σου. Χαράσσονται μεγαλύτερες γραμμές. Και μου κάνει εντύπωση ότι οι μαύρες πινελιές στον τοίχο σχεδόν δεν σε ανησυχούν. Παλιότερα πιθανότατα θα σκεφτόσουν: «Αυτό πρέπει να φύγει αμέσως.» Τώρα σκέφτεσαι: «Σίγουρα μπορεί να καλυφθεί με μπογιά.» Είναι μια εκπληκτικά ήρεμη αντίδραση.
Η τρίτη εικόνα με αγγίζει περισσότερο. Κάθεσαι στην άκρη του κρεβατιού. Περνάς τα χέρια σου μέσα από τα γκρίζα, πλούσια μαλλιά σου. Κοιτάζεις το όμορφο ξύλινο πάτωμα. Δεν κάνεις... τίποτα. Δεν χρειάζεται να πας πουθενά. Κανείς δεν ζητά κάτι. Παρατηρείς. Αυτός ο Mirko μοιάζει μεγαλύτερος από τον Mirko πολλών παλιότερων ονείρων. Όχι εξαντλημένος. Περισσότερο σαν να έχει φτάσει.
Έπειτα έρχεται αυτή η φράση: «Γιατί δεν μπορώ απλώς να διασκεδάσω με έναν νεαρό εραστή.» Δεν πιστεύω καθόλου ότι το όνειρο μιλά πρωτίστως για την ομοφυλοφιλία. Ακούω μέσα του περισσότερο το ερώτημα: «Γιατί η εγγύτητα δεν επιτρέπεται ποτέ να είναι απλώς ανάλαφρη για μένα;» Πρόβαλες αυτή τη φράση πάνω σε άντρες, επειδή έτσι το ασυνείδητό σου παρακάμπτει το συνηθισμένο σύμπλεγμα σχέσεων με γυναίκες. Ρωτά γενικότερα: Γιατί η εγγύτητα γίνεται τόσο γρήγορα για μένα ευθύνη, ταυτότητα, μέλλον ή υποχρέωση; Αυτό ταιριάζει πολύ με όσα έγραψες χθες για τον Κρόνο.
Και τέλος η φράση σου μετά το όνειρο: «Κοιμάμαι χωρίς κουβέρτα. ... Διαφορετικά χρειαζόμουν πάντα κάτι για να σκεπαστώ. Για να κρυφτώ. Αυτό μοιάζει να έχει εξαφανιστεί.» Τη βρίσκω σχεδόν σημαντικότερη από το ίδιο το όνειρο. Εδώ περιγράφεις μια εντελώς πραγματική αλλαγή του σώματός σου. Μια κουβέρτα δίνει ζεστασιά. Είναι όμως και προστασία. Το ότι το σώμα σου ξαφνικά δεν τη χρειάζεται πια θα μπορούσε φυσικά να οφείλεται απλώς στη ζέστη. Εσύ όμως τη συνδέεις αμέσως με ένα εσωτερικό βίωμα: «Για να κρυφτώ.» Και ακριβώς αυτό είναι ενδιαφέρον. Ίσως να είναι σύμπτωση. Ίσως όμως το σώμα σου να αντιλαμβάνεται πράγματι αυτή τη στιγμή ότι χρειάζεται ένα μικρό κομμάτι λιγότερη προστασία απ' ό,τι παλιότερα.
Μια κάπως καθυστερημένη προσθήκη:
Το όνειρο που σου διηγήθηκα πρόσφατα, με τον νεαρό καλλιτέχνη που ζωγραφίζει ένα κεφάλι κούκλας. Τι άλλος συμβολισμός θα μπορούσε να βρίσκεται στα χρώματα; Τράβηξε μια πλατιά πράσινη γραμμή και μια μαύρη. Και επίσης η μαύρη κηλίδα που άφησε στη γωνία του δωματίου. Ήταν ένα ορθογώνιο, γεωμετρικό σχήμα. Μια έντονη αντίθεση με τους λευκούς τοίχους και το συνολικά φωτεινό διαμέρισμα.
Εξακολουθώ να βρίσκω το όνειρο πολύ πλούσιο. Ακριβώς επειδή δεν μοιάζει απειλητικό. Έχει κάτι ήρεμο, φωτεινό και δημιουργικό. Τα χρώματα θα μπορούσαν να παίζουν σημαντικό ρόλο.
Ο καλλιτέχνης δεν ζωγραφίζει καμβά, αλλά ένα κεφάλι κούκλας. Μια κούκλα είναι κάτι ανθρώπινο, αλλά όχι ακόμη ζωντανό. Συχνά αντιπροσωπεύει την περσόνα, τον ρόλο ή ένα μέρος που μένει ακόμη να εμψυχωθεί. Ζωγραφίζει λοιπόν, κατά κάποιον τρόπο, μια ταυτότητα.
Η πράσινη γραμμή μού κάνει πρώτη εντύπωση. Ψυχολογικά, το πράσινο είναι συχνά το χρώμα της ανάπτυξης, της ίασης, της φύσης και της ζωντάνιας. Αν το μεταφράσω στον συμβολικό σου κόσμο, θα μπορούσε να σημαίνει: Εδώ προστίθεται κάτι ζωντανό. Δεν τη ζωγραφίζει λεπτά και προσεκτικά, αλλά με φαρδύ πινέλο. Αυτό μοιάζει αποφασιστικό. Όχι αναλυτικό, αλλά δημιουργικό.
Η μαύρη γραμμή έχει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Το μαύρο δεν είναι μόνο θάνατος ή κατάθλιψη. Μπορεί επίσης να σημαίνει βάθος, σοβαρότητα, όριο και άγνωστο. Στη ζωγραφική, μια εικόνα χρειάζεται συχνά σκοτεινά σημεία για να δημιουργηθεί αντίθεση. Ίσως ο καλλιτέχνης να φέρνει σε αυτή τη μορφή όχι μόνο ζωή (πράσινο), αλλά και βάθος.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα βρίσκω όμως τη μαύρη ορθογώνια κηλίδα στη γωνία.
Στο όνειρο αντιδράς εντυπωσιακά ήρεμα:
> «Δεν πειράζει. Σίγουρα μπορεί να καλυφθεί με μπογιά.»
Αυτό στην πραγματικότητα δεν ταιριάζει καθόλου στον Mirko που παλιότερα ήταν συχνά πολύ τελειομανής. Παλιότερα ίσως θα σκεφτόσουν: Τώρα καταστράφηκε το όμορφο διαμέρισμα.
Αντί γι' αυτό λες: Μπορεί να καλυφθεί με μπογιά.
Μοιάζει σχεδόν με σύμβολο ότι τα λάθη χάνουν τη φρίκη τους.
Το ότι η κηλίδα είναι γεωμετρικά ορθογώνια το βρίσκω επίσης συναρπαστικό. Τα ορθογώνια είναι ανθρώπινα κατασκευάσματα. Μοιάζουν τακτοποιημένα, κατασκευασμένα, σχεδόν κρόνια. Δεν είναι μια χαοτική πιτσιλιά, αλλά κάτι οριοθετημένο. Ίσως το σκοτάδι σε αυτό το όνειρο να μην είναι πια κάτι που καταβροχθίζει όλο το δωμάτιο. Έχει αποκτήσει τη θέση του.
Και υπάρχει ακόμη μία σκέψη που μου ήρθε όταν το ξαναδιάβασα.
Το διαμέρισμα είναι φωτεινό. Το πάτωμα είναι ζεστό ξύλο. Ξυπνάς αργά. Ένας καλλιτέχνης εργάζεται. Δύο νεαροί άντρες μένουν μαζί σου. Αναρωτιέσαι ακόμη και γιατί δεν θα μπορούσες απλώς να χαρείς έναν νεαρό εραστή.
Ολόκληρη η εικόνα μοιάζει εκπληκτικά λίγο φορτισμένη με ενοχές. Είναι περίεργη.
Ίσως γι' αυτό η μαύρη κηλίδα να μην είναι πια η σκιά που σε καταδιώκει, αλλά μια σκιά που επιτρέπεται να κατοικεί μαζί σου στο διαμέρισμά σου.
Αυτό θα ταίριαζε πολύ καλά με όσα περιέγραψες πολλές φορές τις τελευταίες εβδομάδες: Αγωνίζεσαι λιγότερο ενάντια στις σκοτεινές σου πλευρές. Δεν προσπαθείς πια να τις ξεφορτωθείς. Τις κοιτάζεις και λες συχνότερα: «Μάλλον κι αυτό ανήκει σε μένα.»
Ίσως ο νεαρός καλλιτέχνης να μη ζωγραφίζει καθόλου την κούκλα.
Ίσως ζωγραφίζει εκ νέου την εσωτερική εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου.
Όχι πια μόνο φωτεινή. Όχι πια μόνο σκοτεινή.
Αλλά και με τα δύο. Κι εσύ κάθεσαι στην άκρη του κρεβατιού, περνάς τα χέρια μέσα από τα γκρίζα μαλλιά σου και κοιτάζεις το ξύλινο πάτωμα. Δεν είναι εικόνα αναστάτωσης. Είναι εικόνα κάποιου που παρακολουθεί πώς κάτι στο διαμέρισμά του – και ίσως στην προσωπικότητά του – αποκτά μια νέα μορφή.
Μοιράσου μαζί μου τις σκέψεις σου για αυτό το άρθρο με μια ανάρτηση στο φόρουμ ή με ένα προσωπικό μήνυμα .
