Pergalên astrologîk (21.9.2026)

AI:

Erê. Û ev têkilî heta bingehîn e: Çar burcên kardînal tam li xalên zivirîna astronomîk ên salê dest pê dikin.

Beran → wekheviya roj û şeva biharê, nêzî 20/21ê Adarê

Kevjal → vegera Rojê ya havînê, nêzî 20/21ê Hezîranê

Terazû → wekheviya roj û şeva payîzê, nêzî 22/23ê Îlonê

Karik → vegera Rojê ya zivistanê, nêzî 21/22ê Kanûna Pêşîn

Sedem ev e ku zodyaka tropîk, ku astrologiya rojavayî bi gelemperî bi kar tîne, li gorî demsalan hatiye arastekirin. 0° Beran bi pênaseyê xala biharê ye. Ji wir zodyak li ser diwanzdeh beşên her yek 30° tê dabeşkirin. Ji ber vê yekê 0° Terazû tam dikeve ser wekheviya roj û şeva payîzê.

Û bi vê yekê ez bersiva xwe ya berê rast dikim: Di sala 2026an de destpêka astronomîk a payîzê li Almanyayê 23ê Îlonê ye û di wê kêliyê de Roj jî dikeve Terazûyê. Yanî ne wisa ye ku „Terazû îsal bi tesadufî jî di 23ê de“ dest pê dike. Her du ji aliyê astronomîk ve heman demê nîşan didin.

Roja salnameyê dikare ji salekê heta sala din biguhere, ji ber ku sala rojê tam 365 roj nîne. Ji ber vê yekê, li gorî salê, mirov ketina Terazûyê di 22 an 23ê Îlonê de dibîne (li hin herêmên demê dibe ku di rojeke cîran de be), ne bi bingehîn di 23 an 24ê de.

Bi awayê din, vê yekê ji bo sembolîzma astrologîk encameke xweşik heye: Terazû bi rastî burca derbasbûna ji nîvsala ronîtir ber bi nîvsala tarîtir e. Li xala Terazûyê roj û şev bi qasî hev dirêj in; piştî wê, li nîvkada bakur şev gav bi gav desthilatdar dibe. Ji ber vê yekê girêdana te ya îroyîn di navbera Terazû, destpêka payîzê û demsala tarî ya tê de ne tenê sembolîzma astrologîk e, lê bingehên astronomîk ên gelek konkret jî hene.

AI:

Tam li vê derê di rexneya populer de pir caran du tiştên cuda di bin heman peyva „burc“ de tên tevlihevkirin: burcên zodyakê û komên stêrkan.

Ji aliyê astronomîk ve rexne di destpêkê de rast e: Komên stêrkan li gorî xala biharê cihê xwe guhertine. Sedem pêşzivirîna eksena Erdê ye. Eksena Erdê gelek hêdî mîna topa zivirî dilerize; çerxeke tam nêzî 26.000 salan didome. Ji ber vê yekê xala biharê li hember ezmanê stêrkên sabît her 72 salan nêzî 1° digere. Ji dema kevnar ve ev bi qasî nêzî burcekî tam cihguherînê dide.

Lê: Zodyaka tropîk a ku bi piranî di astrologiya rojavayî de tê bikaranîn, burcên xwe tam ne li gorî cihên îroyîn ên komên stêrkan pênase dike.

Ew bi geometrîkî dixebite:

Xala biharê = 0° Beran
→ 30° paşê = 0° Ga
→ 30° din = 0° Cêwî
→ …
→ Xala payîzê = 0° Terazû

Ji ber vê yekê 0° Beran bi sedema pêşzivirînê qet nikare ji xala biharê „dûr bikeve“. Ew bi pênaseyê xala biharê ye.

Lê koma stêrkan a Beran dikare ji wê dûr bikeve – û tam ev qewimî ye.

Lê ji aliyê dîrokî ve mijar balkêştir dibe. Ji ber ku di destpêkê de burc û komên stêrkan ên ku nav dane wan bi qasî li cem hev bûn. Babîliyan di hezarsala yekem berî zayînê de zodyakek ji diwanzdeh beşên 30° yên wekhev pêş xistin. Lê komên stêrkan ên rastîn ne tam 30° ne û ne jî bi awayekî wekhev belav bûne. Di astrologiya Helenîstîk de di dawiyê de ji vê pergala ku astrologiya rojavayî jê derket, çêbû.

Ji ber vê yekê rexneya pêşzivirînê bi tevahî bêwate nîne. Ew pirsêke dîrokî û têgehî digire:

> Heke wateya astrologîk a „Beran“ di destpêkê de bi stêrkên koma stêrkan a Beran re têkildar bû, piştî ku koma stêrkan û burca tropîk ji hev dûr ketin, çima divê heman wate hîn jî ji bo xala biharê derbasdar be?

Ji bo vê yekê bersivên astrologîk ên cuda hene. Astrologiya tropîk bi bingehîn dibêje: Wate herî pêşî ji çerxa salane ya Roj–Erdê tê, ne ji stêrkên sabît. Astrologiya sîderal – mînak gelek şêweyên astrologiya Hindî – li dijî vê, zodyakê li gorî stêrkan araste dike û ji ber vê yekê pêşzivirînê bi cihguherîneke guncaw (Ayanamsha) dihesibîne.

Û li vir çavdêriya te ya berê bi rastî balkêş dibe. Heke mirov mantiqa pergala tropîk qebûl bike, sembolîzma klasîk avahiyeke hundirîn a balkêş digire:

Beran: Ronahî dest pê dike serdest bibe → destpêk, pêşengî
Kevjal: Herî zêdeya ronahiyê gihîşt → xala zivirînê, veger
Terazû: Ronahî û tarîtî di hevsengiyê de → hevsengkirin, hember
Karik: Herî zêdeya tarîtiyê gihîşt → komkirin, sînorkirin

Piştî wê her car burcên sabît û guherbar tên, ku van demsalan wekî sabît dikin û dîsa ji hev vediqetînin.

Lê ev yek tiştekî ku pir caran tê jibîrkirin jî tê wateyê: Ev ravekirina demsalî ya nîvkada bakur e. Li Australya di 0° Terazû de bihar dest pê dike, ne payîz. Ev yek ji pirsên têgehî yên balkêştir e ji bo astrologiyeke tropîk a ku bi berdewamî li ser demsalan tê avakirin.

Bi kurtî: „Burc koç kirine“ ji aliyê astronomîk ve rast e, heke mebest komên stêrkan li hember demsalan be. Heke ji vê were encamdan ku zodyaka tropîk bi xeletî cihê xwe winda kiriye, xelet e. Zodyaka tropîk bi qestî li wekheviyên roj-şevê û vegerên Rojê hatiye girêdan.

Û tam ji ber vê yekê pirsa te gelek navendî ye: Di dawiyê de ew dibe pirsa ku burceke astrologîk bi rastî divê çi be – beşek ji ezmanê stêrkan an qonaxek di çerxa Roj–Erdê de? Ev du modelên astrologîk ên cuda ne.

AI:

Na – û tam li vir surprîzeke balkêş heye: Astrologiya sîderal jî bi gelemperî zodyakê li ser diwanzdeh burcên tam 30° dabeş dike. Yanî ew jî ne tenê komên stêrkan ên rastîn nîşan dide.

Cudahî bêtir di vê de ye ku 0° Beran li ku tê diyarkirin.

Di zodyaka tropîk de:

0° Beran = xala biharê.

Ev xal ji ber pêşzivirînê li hember ezmanê stêrkên sabît digere, lê zodyaka tropîk bi wê re digere. Ji ber vê yekê Roj di destpêka biharê de her dem li 0° Beran dimîne.

Lê di zodyaka sîderal de têkiliyek bi ezmanê stêrkên sabît re tê hilbijartin. Ji vê xala destpêkê jî diwanzdeh sektorên wekhev, her yek 30°, tên çêkirin:

> 0–30° Beran → 30–60° Ga → 60–90° Cêwî → hwd.

Lê komên stêrkan ên rastîn qet wisa xuya nakin. Mezinahiya wan cuda ye. Mînak Roj di koma stêrkan a Şehrîwarê de ji Dûpişkê gelek dirêjtir dimîne. Herwiha eklîptîk ji koma stêrkan a Marhilgir (Ophiuchus) jî derbas dibe.

Ji ber vê yekê divê mirov bi rastî sê tiştên cuda ji hev veqetîne:

Pergal Dabeşkirin Xala referansê

Zodyaka tropîk 12 × 30° Xala biharê / demsal
Zodyaka sîderal 12 × 30° Ezmanê stêrkên sabît
Komên stêrkan ên astronomîk mezinahiyên cuda sînorên rastîn ên komên stêrkan ên IAU

Di navbera zodyaka tropîk û sîderal de îro nêzî 24° hene – nirxa deqîq li gorî pergala referansa sîderal an Ayanamsha ya ku tê bikaranîn diguhere.

Ev yek di nexşeya jidayikbûnê de cudahiyeke girîng dide. Mînak Roja te di destpêka Cotmehê de bi tropîkî nêzî 8° Terazû ye. Heke mirov nêzî 24° jê kêm bike, ew bi sîderalî nêzî 14° Şehrîwar dibe. Gelek gerstêrk li gorî vê burca xwe diguherînin, hin ji ber cihê xwe tê de dimînin.

Û bi vê yekê rexneya astronomîk a ku pir tê bihîstin „Bi rastî tu ne Terazû, lê Şehrîwar î“ hinekî şaş dibe. Ji aliyê astronomîk ve mirov dikare bibîne ku Roj di kîjan koma stêrkan a rastîn de bû. Bi sîderalî mirov dikare wê bi burceke 30° ve girê bide. Bi tropîkî ew li cem te di Terazûyê de ye. Ev sê pergalên koordînat an pênaseyên cuda ne, ne sê hesabên hevrik ên heman tiştî.

Tam ev yek mijarê ji aliyê felsefî ve balkêş dike: Astrologiya sîderal jî ne tenê „astrologiya li gorî komên stêrkan ên rastîn“ e. Ew geometriya abstrakt a diwanzdehî ya astrologiyê diparêze û tenê girêdana wê ji çerxa demsalan vediguhezîne ezmanê stêrkên sabît.

AI:

Peyva „tropîk“ bi rastî tu têkiliya wê bi tropîkên bi wateya îroyîn a avhewaya germ re tune – lê her du peyv xwedî heman koka zimanî ne.

Ew ji Yewnanî τροπή (tropḗ) = „zivirîn“, „veger“, „xala zivirînê“ tê.

Mebest xalên zivirînê di gera salane ya Rojê de ne. Bi taybetî du vegerên Rojê vê yekê zelal nîşan didin:

0° Kevjal → vegera Rojê ya havînê

0° Karik → vegera Rojê ya zivistanê

Ji ber vê yekê herwiha navên erdnîgariya xetên vegerê jî hene: Tropic of Cancer = Xeta Vegera Kevjalê û Tropic of Capricorn = Xeta Vegera Karik. Dema ku ev nav derketin, Roj di vegerên Rojê yên têkildar de di burca tropîk a têkildar de bû.

Yanî zodyaka tropîk bi wateyê dikare „zodyaka xalên zivirînê“ an bi firehtirî „zodyaka sala rojê“ jî were binavkirin.

Û bi vê yekê ya ku me niha qala wê kir bi zimanî bi awayekî ecêb zelal dibe: Navê wê jixwe dibêje ku ev pergal bi bingehîn li gorî çerxa salane ya Roj–Erdê ye û ne herî pêşî li gorî komên stêrkan.

Ji ber vê yekê „tropîk“ bi rastî navekî gelek deqîq e.

AI:

Erê. Bi rastî dikare – û ew ê bibe pergala sêyem ku ne li gorî zodyaka tropîk e ne jî li gorî zodyaka sîderal a asayî.

Ji bo diwanzdeh burcên astrologîk komên stêrkan ên astronomîk ên têkildar jî hene: Beran, Ga, Cêwî, Kevjal, Şêr, Şehrîwar, Terazû, Dûpişk, Kevan, Karik, Delew û Masî. Lê ji aliyê astronomîk ve Ophiuchus, Marhilgir, jî tê zêdekirin: Eklîptîk ji vê koma stêrkan jî derbas dibe û Roj wê derbas dike.

Sînor bi deqîqî hatine pênasekirin

Yekîtiya Astronomîk a Navneteweyî (IAU) di sala 1930an de sînorên hemû 88 komên stêrkan bi awayekî mecbûrî diyar kir. Ji ber vê yekê her xala ezmanî bi awayekî zelal aîdî tenê yek koma stêrkan e.

Ji bo kêliya jidayikbûnê mirov dikare bi astronomîkî hesab bike:

> Roj di wê kêliyê de li vê bilindbûna rast/deklînasyonê an cihê eklîptîk bû → ev xal di nav koma stêrkan a IAU ya Şehrîwarê de ye.

Mirov dikare heman tiştî ji bo Heyv, Merkur, Venus hwd. jî bike.

Lê encam dê „nexşeya jidayikbûnê“ ya gelek neasayî be, ji ber ku beş ne 30° ne. Li ser eklîptîkê komên stêrkan gelek cuda ne. Mînak Şehrîwar û Dûpişk gelek berbiçav in: Roj nêzî mehek û nîvê di Şehrîwarê de ye, lê tenê nêzî hefteyekê di Dûpişkê de. Piştî wê ji bo Rojê Ophiuchus tê.

Bi qasî, ji bo Rojê rêza astronomîk a li jêr derdikeve:

Karik → Delew → Masî → Beran → Ga → Cêwî → Kevjal → Şêr → Şehrîwar → Terazû → Dûpişk → Ophiuchus → Kevan → Karik.

Bi vê yekê, bi hişkî em dê heta zodyakeke astronomîk a 13 beşî hebin.

Lê di nexşeya jidayikbûnê ya tam de mijar hîn balkêştir dibe

Ji bo Rojê mijar hêsan e, ji ber ku ew bi pênaseyê li ser eklîptîkê ye. Lê gerstêrkên din ji ber xwarbûna rêçên xwe hinekî li jor an jêrê eklîptîkê ne. Heyv û Plûton dikarin hîn bêtir jê dûr bikevin.

Heke mirov bi rastî sînorên komên stêrkan ên IAU bi kar bîne, divê ne tenê bipirse:

> „Mars li kîjan beşa eklîptîkê ye?“

lê:

> „Mars bi rastî di kîjan herêma du-dimansiyonî ya ezmanî de ye?“

Û ji bo vê yekê sînorên IAU jî bi zelalî hatine pênasekirin. Ji ber vê yekê dibe ku du gerstêrk bi dirêjahiya eklîptîk a gelek nêzî hev, ji ber firehiya eklîptîk a cuda, ji aliyê astronomîk ve aîdî komên stêrkan ên cuda bin.

Ev dê ji nexşeya jidayikbûnê ya astrologîk bi bingehîn cuda be. Li wir gerstêrk bi bingehîn li ser eklîptîkê tên projektekirin û li gorî dirêjahiya wan a eklîptîk ji 0–360° bi yek ji diwanzdeh burcan ve tên girêdan.

Û li vir ji bo projeya te ya RadixChat xaleke balkêş heye

Bi rastî mirov dikare li kêleka

Tropîk: 12 × 30°, 0° Beran = xala biharê

û

Sîderal: 12 × 30°, li ezmanê stêrkên sabît girêdayî

modekî din

Astronomîk: komên stêrkan ên rastîn ên IAU

peyda bike.

Wê hingê mînak êdî „Roj 8° Terazû“ dernakeve, lê tiştekî mîna „Roj di koma stêrkan a Şehrîwarê de“. Daneya „8° Şehrîwar“ di destpêkê de tu wateya xwezayî nabe, ji ber ku komeke stêrkan a IAU sektoreke 30° nîne. Divê mirov pîvaneke koordînat a taybet pênase bike, mînak cihê di nav beşa koma stêrkan a ku eklîptîk jê derbas dibe de.

Û tam li ser vê yekê dîsa xuya dibe ku gotina „Astrologî burcên xelet bi kar tîne“ pir kurt e. Astronom bi rastî xwedî komên stêrkan ên bi deqîqî pênasekirî ne. Lê tu yek ji du pergalên mezin ên astrologîk tenê îdia nake ku van 88 herêmên astronomîk ên ezmanî wek burcên xwe bi kar tîne.

Ji ber vê yekê horoskopek ku li gorî komên stêrkan ên rastîn hatibe çêkirin, ne horoskopeke tropîk a „rastkirî“, lê pergala astrologîk a nû an bi bingehîn cuda pênasekirî be.

AI:

Erê. Û bi awayekî balkêş ev ne tenê ramaneke înternetê ya nûjen e. Bi rastî astrolog hene ku ceribandine tam ya ku em niha qala wê dikin ava bikin: astrologiyek ku xwe bêtir li gorî komên stêrkan ên astronomîk ên rastîn araste dike.

Hewldaneke nûjen a girîng ji Steven Schmidt tê, ku di sala 1970an de Astrology 14 çap kir. Wî heta 14 burc pejirand: li kêleka Ophiuchus, Cetus (Masiyê Balîndar) jî. Di sala 1995an de Walter Berg bi The 13 Signs of the Zodiac pergalek pêş xist ku bi eşkere li gorî sînorên komên stêrkan ên IAU yên di 1930an de diyarkirî bû. Pergala wî bi taybetî demekê li Japonya gelek populer bû.

Berg bi rastî bi qasî heman tiştî dike ku me niha di ramanê de pêş xist: Dirêjahiya burcan cuda ye. Li gorî pergala wî ya li ser IAU, mînak Roj Şehrîwarê nêzî ji 16ê Îlonê heta 30ê Cotmehê, Dûpişkê tenê nêzî ji 23 heta 29ê Mijdarê û Ophiuchus ji 29ê Mijdarê heta 18ê Kanûna Pêşîn derbas dike.

Û bi awayekî ecêb Ophiuchus jixwe xwedî sembolîzmeke astrologîk a kevn e

Ez vê yekê hema hîn balkêştir dibînim.

Ophiuchus tê wateya „Marhilgir“. Ew wek zilamekî ku marekî digire an bi wî re têdikoşe tê nîşandan.

Di mîtolojiyê de ev kesayetî pir caran bi Asklepios, başkerê mezin ê mîtolojiya Yewnanî, re tê nasîn. Û ji vê yekê cîhaneke sembolîk a pir bihêz derdikeve:

Mar – jehr – derman – nexweşî – başbûn – mirin – ji nû ve zayîn.

Ev ne têkiliyek e ku tenê paşê ji bo „astrologiya 13 burcan“ hatiye îcadkirin. Nivîskarê astrolog ê Romayî Manilius jixwe Ophiuchus di Astronomica ya xwe de rave kir û kesayetiyê bi kontrolkirina maran û jehra wan ve girê da. Nivîseke astrologîk ji sedsala 4an stêrka ronî Ras Alhague ya di Ophiuchus de bi bijîşk û başkeran ve girê da.

Ji vê yekê pergalên nûjen ên Ophiuchus paşê qadeke wateyê ya arketîpîk pêş xistin, nêzî:

Başkirin – veguherîn – birêvebirina hêzên xeternak – zanîna veşartî – krîz û nûbûn.

Lê ya balkêş ev e: Ji bo vê yekê hînkirineke burcên astrologîk a bi hezaran salan pêşketî ku bi ya Beran, Ga hwd. re were berawirdkirin tune. Gava kesek Ophiuchus dike burca 13an a tam û taybetmendiyên kesayetiyê, hêman, gerstêrka serdest hwd. dide wê, ew dest bi avakirina modelekî astrologîk ê nû dike. Mînak Schmidt û Berg Plûton wek serdest pêşniyar kirin.

Û li vir ez ê ji bo ceribandina te ya ramanî cudahiyek bikim ku ji min re gelek balkêş e:

Pêwîst nake mirov yekser bi awayekî çêkirî „hêmanek“ an hînkirineke tam a kesayetiyê bide Ophiuchus. Mirov dikare di destpêkê de tam wekî ku te di Chiron û Lilith de her car nîqaş kiriye, tevbigere: Pêşî arketîpê bi paqijî binêre û tenê paşê wateyên astrologîk jê pêş bixe.

Di Marhilgir de arketîp bi awayekî neasayî dewlemend e. Ew marî tune nake. Ew wî digire. Tiştê xeternak di destên wî de ye. Heman jehr dikare bikuje an – bi doza rast – bibe derman.

Wek prensîbekî astrologîk ev dê ji mijara mirin-û-ji-nû-zayînê ya Dûpişkê an birîn û başbûna Chiron cuda be. Ophiuchus dikare bêtir nûneriya şiyana ku mirov bi zanebûn hêzeke dibe ku wêranker be birêve bibe û wê veguherîne tiştekî başker, bike.

Û paşê tiştekî din gelek balkêş dibe: Heke me bi rastî bixwesta nexşeya jidayikbûnê ya astronomîk ava bikira, me nedikarî tenê diwanzdeh burcan bi sêzdehan biguheranda. Divê em berdewam bin: sînorên komên stêrkan ên rastîn, mezinahiyên cuda, cihê rastîn ê gerstêrkekê tevî firehiya eklîptîk – û paşê lêkolîn bikin ka ji vê pergaleke şiroveya astrologîk a di nav xwe de hevgirtî dikare pêş bikeve an na.

Ev dê ji astrologiya sîderal gelek radîkaltir be. Ew bi rastî dê bibe cureyek „astrologiya komên stêrkan“. Û Berg yek ji wan kesên hindik e ku di tam vê arasteyê de gelek pêş çûne.

AI:

Erê. Û hîsa te ya nakokiyekê ji aliyê dîrokî ve tiştekî balkêş digire: Xuya ye burcên 30° tam ji ber ku komên stêrkan ên rastîn ji bo hesabên astronomîk ên deqîq pir neguncaw bûn, derketin.

Dîrok dikare gelek baş were ji nû ve avakirin.

Di destpêkê de diwanzdeh qutiyên wekhev tune bûn

Babîliyan di destpêkê de li ser rêça Heyv û gerstêrkan stêrk û komên stêrkan ên rastîn temaşe kirin. Di MUL.APIN, berhevokeke nivîsên astronomîk ên Babîlî, de hîn lîsteyeke stêrk an komên stêrkan li ser „Rêya Heyvê“ heye. Van avahiyan bi xwezayî mezinahiyên cuda hebûn.

Paşê nêzî sedsala 5an berî zayînê tiştekî diyarker diqewime: Ji vî ezmanê temaşekirî pergaleke koordînatên matematîkî çêdibe.

Eklîptîk wek çerxeke tam tê girtin:

360°

û ji vê tê çêkirin:

12 × 30° = 360°.

Belgeyên herî kevn ên mayî ji bo zodyakeke wisa ya 360° ji dema piştî nêzî 450 berî zayînê ne; dîroknasê zanistê Mathieu Ossendrijver danasîna wê nêzî vê heyamê dide.

Û ya ecêb ev e: Lêkolîn vê dabeşkirina wekhev bi rastî wek îdealîzekirineke matematîkî şirove dike, ne wek îdiaya ku komên stêrkan bi rastî mezinahiyên wekhev hene.

Çima tam 12 × 30?

Ji bo vê yekê ravekirineke gelek maqûl, lê ne bi dawî îspatbar heye.

Salnameya şematîk a Babîlî bi 12 mehên her yek 30 rojî dixebitî. Yanî sala îdeal ev bû:

12 × 30 = 360 roj.

Roj di nêzî salekê de carekê eklîptîkê derbas dike. Ji ber vê yekê pir maqûl e ku rêya Rojê jî li ser 12 × 30 yekeyan were dabeşkirin. Ev têkiliya di navbera salname û zodyakê de di lêkolîna îroyîn de bi eşkere tê nîqaşkirin.

Herwiha pergala şêstî ya Babîlî heye, yanî matematîka bi bingeha 60. Di wê de 360 hejmareke gelek hêsan e: Ew dikare li 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12 hwd. were dabeşkirin.

Bi vê yekê mirov pergaleke koordînatên hema jî jîrane digire:

> Mars êdî bi awayekî nezelal „li beşa paşîn a Şêr“ nîne, lê mînak li 17° Şêr e.

Û ji nişka ve tevger dikarin bi matematîkî werin ravekirin, tablo werin çêkirin û cihên pêşerojê werin hesabkirin. Tabloyên gerstêrkan ên Babîlî ji nêzî 400–50 berî zayînê tam vê pergala diwanzdeh burcên 30° bi kar tînin.

Û bi vê yekê nakokiya te ya xuyayî çareser dibe

Tu bi wateyê dibêjî: Mirov pêşî dabeşkirineke 30° ya bi tevahî abstrakt pênase dike û paşê cihê gerstêrkan di nav wê de heta xulekê bi deqîqî diyar dike. Ev ecêb xuya dike.

Lê pergalên koordînat tam wisa dixebitin.

Koordînatên me yên erdnîgarî bifikire. Dereceya dirêjahiya 8an li erdê nayê dîtin. Li wir tu sînorekî xwezayî tune. Merîdyena sifir a Greenwich diyarkirineke mirovan e.

Lê dîsa em dikarin bibêjin:

50,9413° N, 6,9583° E

û bi vê yekê cihekî bi gelekî deqîq rave bikin.

Yanî abstrakbûna pergala koordînat li dijî deqîqbûnê nîne. Ew pêşî deqîqbûnê gengaz dike.

Û xuya ye tam ev destkefta mezin a zodyaka Babîlî bû. Dîroknasa zanistê Francesca Rochberg derbasbûnê bi wateyê wiha rave dike: Gava burc êdî bi dereceyên dirêjahiyê û ne bi sînorên rastîn ên komên stêrkan hatin pênasekirin, ew bûn pergala astronomîk û hejmarî ya referansê.

Lê bi vê yekê ji bo astrologiyê pirseke gelek balkêştir derdikeve

Ji ber ku heta vir em bi rastî hîn qet qala astrologiyê nakin, lê qala astronomî û matematîkê dikin.

Mirov dikare bi hêsanî bibêje:

> Em eklîptîkê li ser diwanzdeh beşên wekhev dabeş dikin da ku em karibin hesab bikin.

Lê ev hîn qet rave nake ku çima beşa 0–30° mînak divê karakterê Beran hebin.

Û li vir, li gorî min, pirsa dîrokî ya bi rastî balkêş a li pişt nerehetiya te dest pê dike.

Di destpêkê de nav û wêne ji stêrk û komên stêrkan ên rastîn dihatin. Zodyaka matematîkî van navan girt, lê ji wan herêmên mezinahiya wekhev çêkir.

Paşê pêşketineke din tê zêdekirin: Zodyaka tropîk di dawiyê de bi xala biharê ve tê girêdan.

Bi vê yekê bi rastî sê qatên dîrokî li ser hev hene:

1. Ezmanê temaşekirî
Li wir stêrk û komên stêrkan ên rastîn ên mezinahiyên cuda hene.

↓

2. Abstraksiyona matematîkî ya Babîlî
Ji wan diwanzdeh herêmên koordînatên 30° yên mezinahiya wekhev tên çêkirin.

↓

3. Pênaseya tropîk
Tevahiya tora 12×30° bi çerxa salane ve tê girêdan:
0° Beran = xala biharê,
0° Kevjal = vegera Rojê ya havînê,
0° Terazû = xala payîzê,
0° Karik = vegera Rojê ya zivistanê.

Û tenê bi vê yekê pergala tropîk wê simetriya demsalî ya bihêz ku me niha qala wê kir, digire.

Ev yek ji bo min jî di pirsa „Lê komên stêrkan koç kirine“ de tiştek diguherîne. Ji ber ku ji aliyê dîrokî ve pirsa bi rastî dijwar ne ev e:

„Ma pêşzivirîn hat jibîrkirin?“

Lê:

„Wateya burcekê bi rastî ji ku tê?“

Ji koma stêrkan a destpêkê?
Ji cihê wê di nav çerxa diwanzdehî de?
Ji demsalê?
Ji çêbûna wateya astrologîk a bi hezaran salan?
An ji berhevoka van?

Ji bo vê yekê êdî bersiveke astronomîk tune. Ev pirseke di hundirê modela astrologîk de ye.

Û ez piştî axaftina me çêtir fêm dikim ku çima guhertoya komên stêrkan a astronomîk niha bêtir te dûr dixe. Ew ne tenê çend cihan rast dike. Ew dê tevahiya rêzimana ku tu bi dehsalan bi wê bi astrologîkî difikirî, biguherîne.

Li vir tiştek balkêş e: Dabeşkirina 30° qet texmîneke dîrokî ya xemsar nîne ku astronomiya nûjen niha dikare wê deqîqtir bike. Wekhevî ji destpêkê ve mebesta îcadê bû. Ew tam gava ji ezmanê stêrkan ê nerêk ber bi modelekî hesabbar bû.